سلاحی به نام تروث سوشال

«دونالد ترامپ» چندی پیش با انتشار پیامی در «تروث سوشال» نوشت: «اگر ما [ایران را]بمباران کنیم، کلی آدم کشته می‌شوند... من نمی‌خواهم»، این در حالی است که وی در دیدار با همتای مصری خود، «عبدالفتاح سیسی» از تمایل خود به بمباران گفت و اذعان کرد: «اگر توافق را نپسندم دوباره بمباران خواهم کرد.» سرعت تغییر مواضع و اظهارات سینوسی ترامپ نشان از جنگ روانی و تکیه وی به این تکنیک برای پیشبرد اهداف سیاسی دارد.

تروث سوشال در ظاهر بستری برای انتشار محتوا (پیام یا تصویر) است و در باطن سلاحی است در دست «دونالد ترامپ»، چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور آمریکا که برای جنگ روانی (ایجاد تلاطم ذهنی، کاهش فشار یا افزایش آن) استفاده می‌شود. ترامپ از طریق این درگاه با انتشار محتوا و استفاده از تکنیک اظهارات سینوسی فضای سیاسی را در اختیار می‌گیرد و مدیریت می‌کند.

محدودیت ترامپ و ایده تروث سوشال

۶ ژانویه ۲۰۲۱ پس از حمله هواداران ترامپ به ساختمان کنگره ایالت متحده، «توئیتر» سابق و «شبکه ایکس» فعلی حساب کاربری رئیس‌جمهور وقت (ترامپ) را به علت تحریک حامیان خود و اقدام به «خودکودتا» بست. دو هفته پس از این واقعه (۲۰ ژانویه) «جو بایدن» که پیش از این پیروز انتخابات شده بود در اتاق بیضی حاضر شد.

حوادث ۶ ژانویه و بستن حساب ترامپ بهانه‌ای شد برای تولد شبکه‌ای به نام «تروث سوشال» که مالک آن از زخم خوردگان توئیتر بود؛ ۲۱ فوریه ۲۰۲۱ نسخه اولیه تروث سوشال ارائه شد، اما به دلایل گوناگون به صورت گسترده در دسترس عموم نبود.

شرکت «گوگل» و زیرمجموعه‌هایی این شرکت به دلیل نقض سیاست‌ها از جانب رسانه ترامپ (تروث سوشال) مجوز و امکان جست‌و‌جو، دسترسی و دانلود این شبکه را در گوگل و گوگل پلی ندادند.

شرکت گوگل در تشریح این تصمیم به عباراتی، چون «تحریک به خشونت» و «تهدید فیزیکی» بسنده کرد و توضیح بیشتری ارائه نداد. اعلام کاندیداتوری ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، کافی بود تا تروث سوشال به منزله شبکه محبوب ترامپ مورد توجه حامیان وی و رسانه‌ها قرار بگیرد.

این شبکه (تروث سوشال) هم در کارزار انتخابات و هم پس از پیروزی ترامپ به منزله ابزاری کارآمدـ در دست وی‌ـ موجب شد تا افکار اجتماعی به صورت مکرر تغذیه شود و، چون مالکیت این شبکه با شخص ترامپ بود، محدودیتی برای استفاده از مفاهیم و کلمات وجود نداشت، حتی جملات و عباراتی که بار خشونت‌آمیز داشت به راحتی منتشر می‌شد.

این درگاه انتشار، ترامپ را از پاسخگویی به پرسش‌های تند خبرنگاران و چالش‌های احتمالی با برخی از رسانه‌های آزاد در آمریکا بی‌نیاز کرد و ابزار لازم برای جنگ روانی در اختیار ترامپ قرار گیرد.

با توجه به این مسئله تروث سوشال، سکوی انتشار پیام نیست؛ بلکه سلاحی است در دست ترامپ برای ایجاد تعلیق روانی و فشار ذهنی و پیگیری مقاصد.

جنگ رمضان و تروث سوشال

انتشار پیام در تروث سوشال حین «جنگ رمضان» و پس از آن نیز کاربرد فشار روانی و تعلیق ذهنی داشت و به مثابه پلن بی مورد استفاده ترامپ قرار گرفت.

به عبارت دیگر، ترامپ پس از ناکامی در عرصه نظامی به تروث سوشال پناه برد و با انتشار پیام و ایجاد فشار روانی در این درگاه سعی کرد از جنگ فرسایشی که به نفع ایران و به ضرر جبهه صهیونی ـ آمریکایی بود، جلوگیری کند.

وی پس از بازماندن از اهداف اولیه‌ای، چون «تغییر حکومت»، گرفتار شدن در تنگه هرمز و افزایش قیمت سوخت در سایر نقاط جهان، راه نجات را در جنگ روانی یافت و با انتشار پیام به تهدید روی آورد و نوشت: «سه‌شنبه روز نیروگاه و روز پل خواهد بود، همه در یک جا جمع شده‌اند، هیچ چیز دیگری مانند آن نخواهد بود»؛ اگرچه این تهدید متقابلاً از جانب ایران پاسخ داده شد و ایده «جنگ فرامنطقه‌ای» طرح شد، اما تلاش میانجی‌ها موجب آتش‌بس شد.

با وجود آتش‌بس، افکار عمومی در آمریکا و جامعه بین‌الملل به دلیل انتشار چنین پیامی ترامپ را در معرض انتقاد قرار داد.

«پیرز مورگان» مجری و روزنامه‌نگار مشهور در واکنش به این پیام نوشت: «این شرم‌آور است، حذفش کن، مگر اینکه بخواهیم همه فکر کنند که عقلا را از دست داده‌ای».

«چاک شومر» رهبر دموکرات‌ها در مجلس سنا نیز در واکنش به پیام ترامپ تأکید کرد: «ترامپ درحال تهدید به ارتکاب جنایت جنگی و دور کردن متحدان است، او مانند دیوانه‌ای افسارگسیخته است که یاوه‌گویی می‌کند».

همچنین، «سرگرد تیلور گرین» متحد سابق ترامپ با انتقاد از وی گفت: «هر کسی در دولت ترامپ که ادعا می‌کند مسیحی است، باید «از خدا طلب بخشش کند» و در «جنون» رئیس‌جمهور مداخله کند.»

این انتقاد‌ها موجب تغییر عملکرد ترامپ نشد و سیاست اظهارات خشونت‌بار و سینوسی از درگاه تروث سوشال ادامه یافت.

ادامه اظهارات سینوسی

ترامپ پس از اعلام آتش‌بس جنگ در عرصه روانی را بیش از پیش دنبال کرد و سعی داشت مرجعیت خبر را در دست بگیرد؛ از این رو در انتشار خبر اول بسیار کوشید.

وی در تاریخ ۹ ژوئن ۲۰۲۶ به سرنگونی هلیکوپتر آمریکایی اشاره کرد و از اقدام تلافی‌جویانه خبر داد.

ترامپ نوشت: «ارتش بزرگ ما به من اطلاع داده است که دیشب ایرانی‌ها یکی از هلیکوپتر‌های آپاچی بسیار پیشرفته ما را هنگام گشت‌زنی بر فراز تنگه هرمز سرنگون کردند... با وجود این، ایالات متحده، بنا به ضرورت، باید به این حمله پاسخ دهد». وی چندی پس از اقدام محدود تلافی‌جویان نوشت: «ما به یک توافق بسیار بسیار خوب، قوی و قدرتمند بسیار نزدیک هستیم. اگر ما برویم و بمباران کنیم... تنگه برای ماه‌ها باز نخواهد بود... اگر ما بمباران کنیم، کلی آدم کشته می‌شوند. من نمی‌خواهم»؛ اما در دیدار با همتای مصری، «عبدالفتاح سیسی» از تمایل خود به بمباران گفت و اذعان کرد: «اگر توافق را نپسندم دوباره بمباران خواهم کرد»؛ سرعت تغییر مواضع و اظهارات سینوسی ترامپ نشان جنگ روانی این رئیس‌جمهور دارد.

به نظر می‌رسد ترامپ به خوبی با «جنگ ترکیبی»، «فشار روانی»، «تعلیق ذهنی» و «مرجعیت خبر» آشناست، وی با استفاده از تروث سوشال به مثابه ابزار و سلاح، افکار را بمباران کرده و با استفاده از «خبر اول» گوی مرجعیت خبر را از رسانه‌های دیگر ربوده است؛ همه اینها موجب شده تا اخبار به صورت سینوسی و راست و دروغ به سوی مردم پمپاژ شود و رسانه‌های حرفه‌ای در پیچ و خم راستی‌آزمایی و تحلیل سخنان ترامپ گرفتار شوند؛ لذا تروث سوشال را نباید صرفاً به مثابه یک درگاه انتشار پیام دید.