تنگنای نتانیاهو

نتانیاهو در حالی خود را معمار «امنیت» و «ثبات» رژیم صهیونیستی معرفی می‌کند که همزمان در تنگنای قضایی، سیاسی و امنیتی گرفتار است؛ او برای گریز از فشار داخلی، مهار تنش سیاسی و کنترل اعتراض‌ها در سال ۲۰۲۳، دامنه بحران را به خارج از مرز‌ها کشاند و جنگ را به ابزار مدیریت و حفظ بقای سیاسی تبدیل کرد تا کانون توجه از پرونده فساد به تهدید امنیتی معطوف شود و استمرار حضورش در قدرت با شعار و نمایش برقراری امنیت، توجیه و معنا پیدا کند. «امنیت»، «بقا» و «قدرت» واژه‌هایی است که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر فعلی رژیم صهیونیستی پشت آنها پنهان می‌شود و تا دوران نخست‌وزیری خود و قدرت‌گیری حزب «لیکود» را برای صهیونیست‌ها تئوریزه کند، اما دستاورد او خلاف تعریف و تشریحی است که ارائه می‌دهد؛ جنگ ضامن بقا و حیات سیاسی حزب لیکود و جنگ‌افروزی مجرای تنفس نتانیاهو پس از اتهام فساد است. نوامبر ۲۰۱۹، «اویحای مندلبلیت»، مشاور قضایی رژیم صهیونیستی با صدور کیفر خواست علیه نتانیاهو، نخست‌وزیر وقت را به چالش کشید و برای اولین بار نخست‌وزیر اسرائیل را در زمان تصدی به دادگاه فراخواند؛ «چای لوی»، سخنگوی حزب لیکود در واکنش به مندلبلیت گفت: «او یک قاضی متوهم است»؛ اما شانتاژ سیاسی اعضای حزب لیکود راه به جایی نبرد و با شروع محاکمات قضایی از سال ۲۰۲۰ و پوشش رسانه‌ای آن ذیل اتهام «رشوه»، «تقلب» و «خیانت در امانت»، اعتبار نتانیاهو و حزب لیکود تنزل یافت به شکلی که برای ماندن در قدرت چاره‌ای جز ائتلاف با «بنی‌گانتس» از حزب «آبی و سفید» نداشت.

عبور از مانع قضایی

پس از شروع محاکمات نتانیاهو، افکار عمومی و محاکم قضایی خواهان توقف فعالیت سیاسی وی شدند؛ نتانیاهو در پرونده «۴۰۰۰» به کمک‌های تبعیض‌آمیز به ارزش ۸/۱ میلیارد شکل (حدود ۵۰۰ میلیون دلار) به «شائول الویچ»، مدیر شرکت مخابراتی «بیزک» متهم شد؛ او در ازای این مبلغ خواستار پوشش مثبت از خانواده‌اش در وبگاه‌های خبری تحت کنترل بیزک بود. در پرونده «۲۰۰۰»، نتانیاهو مجدداً متهم به رشوه شد؛ او با «آرنون موزز»، صاحب روزنامه «یدیعوت آحارانوت» مذاکره و توافق کرد که به ازای پوشش مثبت اخبار مرتبط با خود، رشد روزنامه‌های رقیب از جمله «اسرائیل هیوم» را کُند نماید. دیگر پرونده نتانیاهو با عنوان «۱۰۰۰» مربوط به دریافت هدایایی به ارزش ۷۰۰ هزار شکل (۲۱۰ هزار دلار) از «ارنون میلچان»، تهیه‌کننده هالیوودی و همچنین «جیمز پکر»، میلیاردر استرالیایی بود.

تلاش برای لغو حکم

با حضور نتانیاهو در «بیت آگیون» (دفتر نخست‌وزیر)، تلاش برای کاهش قدرت قوه قضائیه شروع شد؛ «یاریو لوین»، قائم‌مقام نخست‌وزیر و وزیر دادگستری؛ «سیمچا روتمن»، رئیس کمیته قانون اساسی و عدالت «کنست» (پارلمان رژیم) در سال ۲۰۲۳ مامور به محدود کردن نفوذ دادگاه و دیوان عالی شدند. آنها قصد داشتند تا اختیار محاکم قضایی را از طریق رأی نمایندگان در کنست بی‌اعتبار و ساقط کنند و سازوکار صدور حکم را دگرگون نمایند؛ اما این اختیار به پارلمان داده نشد و تلاش‌های نتانیاهو برای دور زدن قانون، اعتراض گسترده در «تل‌آویو»، «حیفا»، «اورشلیم» و سایر نقاط اشغالی را به همراه داشت. این اعتراضات از ۷ ژانویه ۲۰۲۳ شروع شد و تا ۱۲ اکتبر، یعنی حدود ۹ ماه به درازا کشید، اما به پس از عملیات «طوفان الاقصی» در ۷ اکتبر؛ نتانیاهو دستاویز لازم برای سرکوب منتقدین، خلوت کردن معابر از معترضین و تعویق محاکمات به بهانه‌های امنیتی را یافت. جنگ و فضای امنیتی بهترین حربه برای عدم حضور در دادگاه بود؛ همچنین فرصت لازم برای خلق قهرمان در این شرایط مهیا می‌شد؛ با همین اندیشه نتانیاهو سخت‌ترین جنایات را در غزه و لبنان رقم زد، پس از سقوط دمشق نیز در دسامبر ۲۰۲۴ به بلندی‌های جولان حمله کرد. خلق بحران و جنگ‌افروزی مداوم، گریز نتانیاهو برای به تعویق انداختن محاکمه و جست‌وجوی راه‌حلی دائمی برای ادامه حیات سیاسی بود؛ با این وجود لبنان، غزه و سوریه جو امنیتی لازم برای فرار از محاکمه را ایجاد نمی‌کردند؛ از این‌رو نتانیاهو از اواخر ۲۰۲۴ برای نخستین‌بار از زمان آغاز محاکمه در سال ۲۰۲۰ به دادگاه رفت.

جنگ ابدی

۲۳ خرداد ۱۴۰۴، ماهی که نتانیاهو بهانه لازم برای عدم حضور در دادگاه را نداشت‌ـ در میانه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکاـ رژیم صهیونی دست به ماجراجویی زد. با پاسخ کوبنده ایران در هفته اول تیر‌ماه پس از ۱۲ روز جنگ، نتانیاهو به بهانه جنگ و بیماری از دادگاه گریخت و آتش‌بس برقرار شد، اما محاکمه پا برجا ماند. اگرچه شروع جنگ رمضان در ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴ ریشه در مجموعه‌ای از عوامل داشت؛ اما گریز از محاکمه در نبرد با بخش اعظم جبهه مقاومت به واسطه درگیری با ایران امکان بیشتری داشت و همین هم شد. «اوری میسگاو»، تحلیلگر سیاسی صهیونیست طی مقاله‌ای در روزنامه عبری «هاآرتص» درخصوص پایان جنگ نوشت: «پروژه شکست ایران به شکست نتانیاهو انجامید» درحالی که جنگ بخشی از پروژه بقا و فرار از محاکمه بود لذا نتیجه آن برای نتانیاهو چندان اهمیت نداشت؛ «یائیر لاپید»، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل معتقد است که نتانیاهو با وعده دروغین سقوط نظام، آمریکا را به جنگ ترغیب کرده و ترامپ فریب خورده است. جنگ‌افروزی‌های مکرر نتانیاهو تا حدی با منطق سیاسی‌ـ نظامی فاصله داشت که روزنامه «تایمز اسرائیل» نوشت: «دکترین امنیتی نتانیاهو فاجعه‌بار بود» غافل از اینکه اعمال نتانیاهو مبتنی بر «تز فرار از محاکمه و حفظ حیات سیاسی» بود نه دکترین امنیت؛ علی‌ا‌حال، چند روز پیش، نتانیاهو پس از ۹۸ جلسه دادگاه طی ۱۷ ماه به ارائه شهادت خود در پرونده‌های فساد پایان داد با این وجود بهانه برای جنگ و جنگ‌افروز در حزب لیکود و ذهن نتانیاهو فراوان است.