مخالفت روسیه و چین با فشار غرب برای استفاده از شورای امنیت علیه ایران

روسیه و چین روز جمعه با برگزاری نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره ایران که از سوی کشور‌های غربی حمایت می‌شد، مخالفت کردند.

این دو کشور تاکید کردند که قطعنامه ۲۲۳۱ در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و این شورا دیگر هیچ مأموریتی برای بررسی پرونده هسته‌ای تهران ندارد.

این نشست به درخواست اعضای اروپایی شورای امنیت و علیرغم اعتراض‌های مسکو و پکن برگزار شد. جلسه پس از یک رای‌گیری آیین‌نامه‌ای که با ۱۱ رای موافق، ۲ رای مخالف و ۲ رای ممتنع به تصویب رسید، رسمیت یافت و آغاز شد.

این سومین نشست شورای امنیت درباره این موضوع از زمان انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ در سال گذشته به شمار می‌رود. دو نشست قبلی در ماه‌های مارس و ژوئن سال جاری [۲۰۲۶]برگزار شده بود، اما هیچ نتیجه رسمی به همراه نداشت.

قطعنامه ۲۲۳۱ که در سال ۲۰۱۵ برای تایید برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) یا همان توافق هسته‌ای میان ایران و گروه ۱+۵ تصویب شده بود، در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شد.

ایران، روسیه و چین بر این باورند که تمام مفاد، محدودیت‌ها و مسئولیت‌های شورای امنیت تحت این قطعنامه در همان تاریخ به پایان رسیده است و در نتیجه، شورا دیگر هیچ مأموریتی در قبال مسئله هسته‌ای ایران ندارد.

آنها همچنین تاکید کرده‌اند که تلاش‌های بریتانیا، فرانسه و آلمان برای فعال‌سازی مکانیسم موسوم به «اسنپ‌بک» (مکانیسم ماشه)، به دلیل پایان یافتن مهلت قطعنامه، از نظر حقوقی و آیین‌نامه‌ای باطل و بی‌اعتبار است.

آنا اوستیگنیوا، معاون نماینده دائم روسیه در سازمان ملل متحد، پیش از آغاز این نشست گفت که قطعنامه ۲۲۳۱ دیگر قابلیت اجرایی ندارد و شورای امنیت از تاریخ ۱۷ اکتبر ۲۰۲۵ به بعد، هیچ مأموریتی برای بررسی مسائل مرتبط با آن ندارد.

او اشاره کرد که برخی از اعضای شورا با انگیزه‌های سیاسی و با درخواست‌های مکرر برای برگزاری جلسه در خصوص موضوعاتی که دیگر در دستور کار شورا نیستند، قوانین وضع‌شده را زیر پا می‌گذارند.

اوستیگنیوا همچنین تصریح کرد که روسیه تلاش‌های بی‌مورد برای تشدید تنش‌ها پیرامون ایران یا استفاده از شورای امنیت به عنوان بستری برای تسویه‌حساب‌های سیاسی با تهران را به شدت رد می‌کند. وی در ادامه افزود ادعا‌های مربوط به فعال شدن مکانیسم اسنپ‌بک فاقد هرگونه مبنای قانونی است.

سون لی، معاون نماینده دائم چین در سازمان ملل متحد نیز مواضع روسیه را تکرار کرد.

سون گفت قطعنامه ۲۲۳۱ در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و به تبع آن، بررسی مسئله هسته‌ای ایران در شورای امنیت نیز پایان یافته است.

او افزود پافشاری برخی کشور‌ها بر برگزاری جلسه درباره موضوعی که پیش از این از دستور کار شورا خارج شده است، فضای مورد نیاز برای مذاکرات را تخریب می‌کند.

سون همچنین هشدار داد که سیاسی‌کاری در داخل شورای امنیت، شکاف میان اعضای شورا را عمیق‌تر کرده و مانع جدی در مسیر دستیابی به یک راه حل سیاسی ایجاد می‌کند.

او از طرف‌های درگیر خواست تا مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ را با حسن نیت اجرا کنند و از اعتبار شورای امنیت و دیپلماسی چندجانبه محافظت نمایند.

در جریان این نشست، ایالات متحده و متحدان غربی‌اش ادعا‌های خود را درباره برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز و توانمندی‌های دفاعی ایران تکرار کردند. با این حال، این جلسه بدون اتخاذ هیچ‌گونه تصمیم، صدور قطعنامه یا هرگونه نتیجه رسمی دیگری به پایان رسید.

ایران، چین و روسیه همواره استدلال کرده‌اند که انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ به معنای پایان همیشگی تمامی اقدامات و محدودیت‌های شورای امنیت در ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران است.

این سه کشور پس از انقضای قطعنامه، در نامه‌ای مشترک به سازمان ملل متحد اعلام کردند که پایان یافتن قطعنامه ۲۲۳۱ به منزله خاتمه بررسی پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت است و تلاش‌های مجدد برای استفاده از این شورا جهت احیای مکانیسم‌های منقضی‌شده را مردود دانستند.