چه کسانی، جانشین چه کسانی شده‌اند؟!

یکی از دغدغه‌های رهبری، در طول سالیان اخیر درک درست از وضعیت جمهوری اسلامی در فرآیند تاریخ ایران بوده است. در روزگاری که دهه‌های متمادی سرنوشت ایران زمین در دست پادشاهانی بود که از حداقل صلاحیت و شایستگی برخوردار نبودند. حکومت‌هایی که به دست کارگزارانی فاسد اداره می‌شد و منافع ملی کشور را در خدمت منافع شخصی یا مصالح بیگانگان به خدمت می‌گرفت. همین بساط به برکت انقلاب اسلامی برچیده شد و مسیر مردم‌سالاری دینی ریل‌گذاری شد؛ هر چند این مسیر نیز تا رسیدن به نظام مطلوب فاصله دارد و برای تحقق آن باید تلاش کرد.

در این میان، مطالعه تاریخ به خوبی می‌تواند این تحول بنیادین را برای نسل جوان ترسیم کرده و او را به اصلاح و رسیدن به قله‌های پیشرفت و آزادی و مردم‌سالاری امیدوار کند.

حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای در سال ۱۳۷۳ به این مهم چنین اشاره می‌کنند: «شما به دولت‌هایی که از اوّل تاریخ تا به امروز در دنیا و در ایران خودمان روی کار آمده‌اند نگاه کنید! آیا دولتی مثل این دولت و دولتمردانی مثل این دولتمردان که پاک، سالم، وطن‌دوست، مردم‌دوست، خداپرست و خداترس باشند سراغ دارید؟ چرا انسان با اینها مخالفت کند؟ تاریخ خودمان را بردارید و بخوانید. این از تاریخ دوران پهلوی که هیچ؛ واویلاست. تاریخ دوران قاجاریه را بخوانید و ببینید در اواسط و اواخر این سلسله، رجال کشور چه کسانی بوده‌اند! ببینید کسانی که امروز بر سر کارند، جانشین کیانند!»

امام شهید انقلاب اسلامی در دهه ۱۳۷۰ در جمع دانشجویان دانشگاه تهران، دانشجویان را به مطالعه تاریخ معاصر در اوقات فراغت توصیه می‌کنند و می‌فرمایند: «من نمی‌دانم شما چقدر از تاریخ معاصر اطلاع دارید و چقدر آن را خوانده‌اید. چقدر خوب است که شما در تابستان که قدری فراغت پیدا می‌کنید، واقعاً برنامه‌ریزی کنید و قدری از تاریخ معاصر، از جمله همین قضیه تنباکو را مطالعه کنید. کتاب‌هایی هم درباره این موضوع نوشته شده که مناسب است آنها را بخوانید. البته مطالعه کتاب‌های امین را می‌گویم. بعضی‌ها هستند که، چون پای روحانیت و دین در میان است، از عنادی که با دین دارند، حاضر نیستند به افتخار به این بزرگی اعتراف کنند و آن را مطرح نمایند.»