اصولاً افزایش قیمت ارز در ایران به عوامل متعددی وابسته است که بخشی از آن بر اثر منازعات بینالمللی و افزایش تنشهای منطقهای و مسائل سیاسی است و برخی نیز وابسته به تورم است که مجموعه این عوامل روی قیمت ارز اثرگذار است.
نرخ ارز و تورم در اقتصاد ایران به نوعی همواره با هم در حال مسابقه بوده تا از هم پیشی بگیرند؛ چرا که به سرعت از هم متأثر میشوند و آثار خود را بر قیمت سایر کالاها و خدمات به جا میگذارند.
عامل مؤثر بر افزایش قیمت ارز طی روزها و هفتههای گذشته را باید به از سرگیری جنگ و درگیری آمریکا پس از امضای تفاهمنامه ارتباط داد. بیتردید، یکی از عمدهترین آثار درگیری نظامی در منطقه بین ایران و آمریکا و کشورهایی که در سمتوسوی آمریکا قرار گرفتهاند، افزایش قیمت ارز است که به واسطه آن روی میزان تورم نیز اثر میگذارد.
افزون بر اینکه افزایش قیمت ارز به شدت روی بالا رفتن میزان تورم اثرگذار است، عامل مهم دیگری در کاهش و از دست رفتن ارزش پول ملی مؤثر است؛ بنابراین افزایش نرخ ارز، پیامدهای منفی خود را روی افزایش قیمتها و باقی ماندن تورم و انتظارات تورمی در جامعه نمایان میکند.
افزایش نرخ ارز و نگرانی مردم برای تثبیت پول ملی خود موجب افزایش تقاضا برای ارز میشود. از سوی دیگر به دلیل محاصره دریایی با توجه به محدودیت منابع ارزی کشور دولت و بانک مرکزی برای استفاده بهینه از منابع ارزی کشور باید برنامه محور عمل کنند؛ چرا که به هیچ وجه جا و فرصتی برای بریز و بپاش و هدر دادن منابع ارزی وجود ندارد.
کاهش ذخایر ارزی قطعاً موضوع نگرانکنندهای خواهد بود؛ از سوی دیگر افزایش نرخ ارز روی قیمت بسیاری از کالاها اثر میگذارد؛ لذا با آگاهی نسبت به این موضوع باید سمتوسوی خود را به بهره برداری و استفاده درست از منابع ارزی کشور هدایت کنیم، چرا که منابع ارزی باید خرج و هزینه تأمین نیازهای اصلی کشور شود.
مرور تجارب تاریخی ما در طول سالهای گذشته نشان میدهد، با وجود آگاهی مدیران و مسئولان به اینکه ایران سالهاست تحت شدیدترین تحریمهای اقتصادی آمریکا قرار دارد و دورنمای روشنی از کاهش یا لغو تحریمها وجود ندارد، متأسفانه مدیریت منابع ارزی کشور آنچنان که باید و شاید مطلوب نبوده است.
تا زمانی که ذخایر ارزی کشور چونان گنجی ارزشمند در دستور کار حفاظت مسئولان نباشد و از آن به جز استفاده در جایی که بیشترین و ضروریترین نیاز کشور است، نمیتوان به کاهش تنشهای ارزی در بازار ارز و کاهش نیافتن ارزش پول ملی امیدوار بود.
مدیریت بازار ارز و توجه ویژه به این موضوع که نبرد آمریکا با ما چه درعرصه نظامی و اقتصادی ناظر بر تضعیف اقتصاد ایران است، موضوع بسیار مهمی است؛ بنابراین مدیریت منابع ارزی بسیار اهمیت دارد.