اهمیت اقتصادی تنگه هرمز برای دو طرف جنگ چیست؟

تنگه هرمز صرفا یک آبراه نیست بلکه گلوگاه انرژی دنیاست، آمریکایی‌ها هرگز دوست نداشتند جنگ به تنگه هرمز و جریان انرژی کشیده شود و کشیده شدن این جنگ به تنگه هرمز حاکی از توانایی ایران در مدیریت صحنه نبرد است. در این موضوع مطالب زیادی گفته شده است ولیکن اگر بخواهیم فهرست وار اهمیت تنگه هرمز را بیان کنیم می‌توانیم به موارد زیر اشاره نمائیم:

الف) گلوگاه صادرات نفت خام جهان: حدود ۳۰ درصد از کل نفت خام تولیدی دنیا از مسیر تنگه هرمز به بازارهای بین‌المللی منتقل می‌شود. این آمار به‌تنهایی نشان‌دهنده جایگاه بی‌بدیل این تنگه در امنیت انرژی جهان است.

ب) وابستگی‌کامل برخی‌کشورهای هم‌پیمان آمریکا: کشورهای کوچکی همچون کویت و قطر تقریباً ۱۰۰ درصد صادرات انرژی خود را از طریق این تنگه انجام می‌دهند؛ به این معنا که بدون وجود این گذرگاه استراتژیک، اقتصاد آن‌ها با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌شود.

ج) صادرات گاز طبیعی مایع(LNG) : قطر، به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده گاز مایع در جهان، تمامی محموله‌های خود را از تنگه هرمز عبور می‌دهد تا به مقصدهایی همچون اروپا و آمریکا برسند. ترانزیت این محصول از مسیرهای دیگر امکان پذیر نیست.

د) بحران جهانی گاز هلیم: سالانه حدود ۱۹۰ میلیون متر مکعب گاز هلیم در جهان تولید می‌شود. دومین تولید کننده این گاز قطر است. هلیوم در دستگاه MRI، در ساخت تراشه‌های GPU و CPU و پس از آن در حافظه‌های پیشرفته هوش مصنوعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ه) امنیت غذایی جهان: مطابق اعلام سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد  (FAO) در تاریخ 13 مارس2026، میزان 30 تا 35 درصد تولید اوره جهان و 20 تا 30 درصد از صادرات آمونیاک جهان در این منطقه انجام شده است.  همچنین 30 درصد از تجارت جهانی کود از تنگه هرمز عبور می‌کند. کودهای اوره و آمونیاک سهم بسیار بالایی در کشاورزی جهان و امنیت غذایی دارند.

البته باید توجه داشت آمریکایی‌ها نیز با محاصره دریایی ایران و تنگه هرمز علاوه بر اینکه صادرات نفت و محصولات پتروشیمی ایران را با چالش جدی مواجه کرده‌اند، به واسطه ممانعت از ورود کشتی‌ها به بنادر ایران مسیر تأمین کالا را نیز با مشکلاتی روبرو ساخته‌اند. بنابراین اگرچه جدال در تنگه هرمز برای هر دو طرف جنگ هزینه‌ساز بوده است ولیکن با توجه به اینکه هزینه‌های طرف غربی به مراتب بیشتر است ایران می‌تواند با کنترل منابع و مصارف تاب‌آوری بیشتری از خود نشان داده و با اتکا به این موهبت الهی دشمن را شکست دهد.

پرسمان سیاسی هفته -سال دوم- شماره 57