چرا اعتراضات بازاریان به بی‌ثباتی و روند افزایشی قیمت ارز و کالا، به سرعت به خشونت‌های شدید تبدیل شد؟

الف) زمینه اقتصادی و فشارهای جنگ ترکیبی؛ اعتراضات اولیه بازاریان که از ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ آغاز شد، ریشه در نوسانات شدید نرخ ارز و بی‌ثباتی بازار داشت. در آستانه این اعتراضات، قیمت دلار از مرز ۱,۴۵۰,۰۰۰ ریال نیز عبور کرده بود و افزایشی حدود ۱۲٪ را در یک ماه ثبت کرده بود. این بی‌ثباتی، فشار مستقیمی بر کسب‌وکارها و معیشت مردم وارد کرد. رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره بر «اقتصاد مقاومتی» به عنوان راهبردی در برابر «جنگ اقتصادی همه‌جانبه دشمن» تأکید کرده‌اند. تحریم‌های ظالمانه و فشارهای سیستماتیک خارجی با هدف ایجاد اختلال در بازار و تشدید نارضایتی‌های معیشتی، بسترساز این شرایط بوده است. حتی معاون اجرایی رئیس‌جمهور نیز به «تورم نزدیک به ۴۰ درصدی» و «ناترازی‌های ساختاری» اذعان کرده است.

ب) تحریف اعتراضات مشروع و نفوذ عناصر تروریستی؛ آنچه یک اعتراض صنفی مشروع را به سرعت به خشونت‌های خیابانی کشاند، مداخله و هدایت سازمان‌یافته توسط عوامل داخلی و خارجی معاند نظام بود. گزارش‌ها نشان می‌دهد خیلی زود شعارهای اقتصادی به شعارهای سیاسی سرنگونی‌طلبانه تغییر جهت داد. این تغییر جهت تصادفی نبود. مقامات قضایی و امنیتی کشور به وضوح اشاره کرده‌اند که افراد مسلح و آموزش‌دیده، تحت حمایت بی‌پرده بدخواهانی مانند رژیم صهیونیستی و آمریکا، وارد میدان شدند تا آشوب ایجاد کرده و امنیت ملی را هدف بگیرند. عناصر مرتبط با گروه‌های تجزیه‌طلب و نیز فراخوان‌های‌آشکار مقامات سابق ورشکسته و اپوزیسیون خارج‌نشین(مانندرضاپهلوی) برای سرنگونی و درخواست کمک از بیگانگان، مصداق عینی این توطئه است. خشونت‌هایی مانند آتش‌زدن اموال عمومی و مساجد توسط این عناصر رخ داد.

ج) واکنش نظام در چارچوب قانون و دفاع از امنیت ملی؛ در مواجهه با این آشوب‌سازی گسترده که به جان و مال مردم آسیب می‌زد، وظیفه ذاتی حکومت، برقراری نظم و دفاع از امنیت عمومی بود. نیروهای انتظامی و امنیتی ابتدا با درجات کنترل‌شده (مانند گاز اشک‌آور) سعی در متفرق کردن تجمعات غیرقانونی داشتند. اما با مسلح شدن بخشی از آشوبگران و آغاز درگیری‌های خونین، مداخله قاطع برای جلوگیری از هرج و مرج اجتناب‌ناپذیر شد. قطع موقت اینترنت نیز با هدف مهار گسترش سریع برنامه‌ریزی خشونت‌آمیز و نشر بی‌رویه اخبار جعلی و تصاویر دروغ از سوی کنش‌گران آشوب و ترور در داخل و خارج انجام شد. قوه قضائیه نیز به صراحت اعلام کرد که با مسببان اصلی کشته شدن افراد بی‌گناه، «بدون ارفاق» برخورد قانونی خواهد کرد.

د) تشدید سریع اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ از نارضایتی اقتصادی به فتنه؛ این الگوی عملی از پیش طراحی‌شده از سوی دشمنان انقلاب اسلامی در فتنه‌آفرینی‌ها و بحران‌زایی‌های گذشته از فتنه1388، دیماه1396، آبان1398 تا مهر1401 و فتنه اخیر مورد بهره‌برداری قرار گرفته بود. استراتژیست‌های خارجی و هم‌پیمانان داخلی آنان، با سوءاستفاده از دغدغه‌های به‌حق معیشتی قشری وفادار مانند بازاریان، سعی در ایجاد شکاف بین مردم و نظام و نهایتاً براندازی داشتند. هوشیاری رهبری، حضور آگاهانه مردم در صحنه (مانند راهپیمایی‌های حمایتی بعدی) و اقدام قاطع دستگاه‌های امنیتی و قضایی، نقشه دشمن را خنثی کرد. این رویداد بار دیگر تاکید کرد که دشمن از هر شکاف اقتصادی برای پیشبرد اهداف سیاسی خود استفاده می‌کند و تنها راه مقابله، وحدت ملی، اجرای هرچه قوی‌تر اقتصاد مقاومتی و برخورد قانونی قاطع با آشوبگران است

منبع: پرسمان سیاسی شماره 24