رزم‌نامه‌ی هویت؛ تبیینِ پدافندِ گفتمانی در جغرافیای «دفاع مقدس سوم»

در تاریخ تطور تمدن‌ها، برهه‌هایی وجود دارد که در آن «کلمه» به «گلوله» بدل می‌شود و «زبان» حکمِ «زره» را پیدا می‌کند. امروز، در گیرودار «نبرد رمضان» و در حالی که ایران اسلامی در پی تجاوزات رژیم صهیونیستی و شیطان بزرگ در یک کارزار وجودی به‌سر می‌برد، تلاقی روز پاسداشت زبان فارسی و سالروز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با این ایام، صرفاً یک تقارن تقویمی نیست؛ بلکه یک اشارت راهبردی است. پیام امروز رهبر معظم انقلاب (مدظله‌العالی) تبیین‌گر این حقیقت است که «دفاع مقدس سوم»، تنها در حوزه‌ی سخت‌افزاری و موشکی تعریف نمی‌شود، بلکه ریشه در صیانت از «مرز‌های هویتی» دارد که زبان فارسی، پاسبانِ امین آن است.

زبان فارسی؛ از ابزارِ گفتار تا سنگرِ شناخت

زبان در افق فلسفه‌ی سیاسی، صرفاً یک واسطه‌ی ارتباطی نیست؛ چنان‌که اندیشمندان مکتب پدیدارشناسی معتقدند «زبان، خانه‌ی وجود است»، زبان فارسی برای یک ایرانی، فراتر از یک ابزار، «قالب شناخت» و «رشته‌ی اتصالِ اندیشه» است. در پیام رهبر حکیم انقلاب، تأکید بر این ظرفیت، پاسخی است به «تهاجم سبک زندگی آمریکایی» که می‌کوشد با فروپاشی ساختار‌های زبانی، استقلال تمدنی ملت را با تردید مواجه کند. مطابق آیه شریفه: «وَمِنْ آیاتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافُ أَلْسِنَتِکُمْ وَ أَلْوانِکُمْ» (سوره‌ی روم، آیه‌ی ۲۲)، تنوع زبان‌ها نشانه‌ی الهی و ابزار تکامل بشری است. در نتیجه، پایداری بر زبان ملی، ریشه در توحید و پاسداری از آیات الهی دارد.

فردوسی؛ معمارِ حماسه‌ی تمدن‌ساز

رهبری معظم، در پیام خود، فردوسی را نه یک شاعر دفن‌شده در غبار تاریخ، بلکه یک الگوی زنده برای «بعثت هنرمندان» معرفی کردند. شاهنامه، روایتِ ازلی-ابدیِ نبردِ «خیر و شر» است. اگر در منطق فردوسی، سلحشوری قرآنی و مفاهیم انسان‌ساز با اسطوره‌های کهن گره می‌خورد، برای آن است که نشان دهد، اصالت ایرانی با ایمان اسلامی، عجین گشته است.

امروز که ملت ایران در برابر «ضحاک‌وَشانِ» قرن بیست‌ویکم ایستاده است، کلام مولای متقیان امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه طنین‌انداز می‌شود که فرمودند: «اَلْمَرْءُ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسَانِهِ» (انسان در زیر زبان خویش پنهان است). هویت این ملت در «نبرد رمضان»، از طریق زبانی تجلی می‌یابد که شهادت را کرامت و ایستادگی را حماسه می‌نامد.

پدافند گفتمانی در میادین نبرد سخت

ایران در «دفاع مقدس سوم» ثابت کرد که مفاهیم سلحشورانه‌ی شاهنامه، واقعیتِ زندگی جوانان برومندی است که در برابر دیو سیرتان جهانی قد علم کرده‌اند. رهبر انقلاب با کاربرد ترکیب «پدافند زبانی»، یک دکترین جدید به ادبیات سیاسی افزودند. نفوذ فرهنگی، ابتدا زبان را هدف می‌گیرد تا «ارزش‌ها» را دگرگون کند. پیام صریح مقام معظم رهبری این است که اگر در میدان نظامی پیروز باشیم، اما در عرصه گفتمانی، قافیه را به «زبان و فرهنگ فرنگی» ببازیم، پیروزی نهایی حاصل نخواهد شد.

شاعر معاصر، هوشنگ ابتهاج (سایه) چه خوش می‌سراید که: «ایرانِ من،‌ای ریشه‌ی من در دل خاک؛ در ساقه و شاخه‌ات چه خون‌ها که نریخت...»؛ این خون‌ها امروز تضمین‌کننده‌ی بقای آن ریشه‌ای است که فردوسی‌وار با «زبان فارسی» آبیاری شده است.

تکلیف نخبگان و بعثت هنری

فراخوان رهبری به «بعثت هنرمندان»، یک فرمان عملیاتی برای هادیان سیاسی و فعالان فرهنگی است. در عصرِ «روایتگری»، هر که روایتِ حماسه‌ی «نبرد رمضان» را صادقانه‌تر و هنرمندانه‌تر تبیین کند، پیروز میدان تبیین است. نویسندگان و دانشگاهیان باید «فکر و قلم و زبان» را با هنر درآمیزند تا خیزش عظیم ملت در عبور از بحران‌های تحمیلی، در حافظه‌ی تاریخ ماندگار شود. مطابق روایت نبوی: «اِنَّ مِنَ البَیانِ لَسِحراً وَ اِنَّ مِنَ الشِّعرِ لَحِکماً» (حقاً که در بیان سحری نهفته است و در شعر حکمتی است)، قدرتِ واژه می‌تواند لرزه بر اندام دشمنان تمدنی ایران اندازد.

پیروزی نهایی در افق تمدنی

پایان‌بندی پیام رهبری با عبارت «بِعَوْنِ الله تعالی»، نویدبخش فتحی است که ریشه در «استواری گفتمانی» دارد. ما در مرحله‌ی پایانی پیروزی نهایی هستیم؛ مرحله‌ای که در آن «پیمودن گام‌های باقی‌مانده» مستلزم نوآوری در تامین پدافند زبانی و رشد بالندگی نسل نواندیش است. دفاع از فارسی، دفاع از خاک نیست؛ دفاع از «جانِ» ایران است.

ملت ما در این رمضانِ تاریخی، با سلاح ایمان و سپرِ زبان، نشان داد که استقلالِ تمدنی‌اش خریدنی و رفتنی نیست. ما میراث‌دارِ فردوسی و پاسدارِ کلام رهبر شهیدمان هستیم تا تمدن ایرانی-اسلامی را به قله‌ی جهانی برسانیم.