انتقام در سینما

مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب، حضرت امام خامنه‌ای، تنها یک آیین وداع نبود؛ بلکه به رفراندومی ده‌ها میلیونی در ایران و عراق مبدل شد که یکصدا و آموخته از مکتب عاشورا، «فریاد انتقام» را به مثابه یک مطالبه ملی و منطقه‌ای طنین‌انداز کردند. این غرش میلیونی امتی عزادار، اما مصمم، فراتر از یک واکنش عاطفی مقطعی، تبلور یک راهبرد کلان سیاسی و امنیتی در جغرافیای مقاومت است. اما سؤال این است که رسالت منظومه فرهنگی کشور، به ویژه سینما و تلویزیون در بازنمایی و تثبیت این مطالبه فراگیر چیست؟

باید یادآوری کرد که هنر هفتم و رسانه‌های تصویری غربی، سال‌هاست که به منزله ارتش سایه و بازوی پیاده‌نظام پنتاگون عمل می‌کنند. هالیوود در مجموعه‌هایی، چون «میهن» یا «۲۴»، ابتدا رؤیاها، نقشه‌ها و ترور‌های مدنظر دولتمردان کاخ سفید را در قاب تصویر بازسازی می‌کند و سپس به آن در دنیای واقعیت عینیت می‌بخشد.

در مقابل، امروز خواسته انتقام رهبر شهید و کیفر عادلانه جنایتکاران، به رؤیای صادق و مشترک ملت‌های بیدار منطقه تبدیل شده است. رسالت نخست سینما و تلویزیون ما، تألیف مبانی این رؤیا در قالب آثار دراماتیک، ملموس و ماندگار است. اگر هنرمندان متعهد بتوانند کابوس فروپاشی استکبار و تحقق صیرورت انتقام را در ساختار‌های جذاب داستانی، مجموعه‌های تلویزیونی و سینمایی تصویر کنند، این مطالبه عمومی، روحی زنده و مستمر خواهد یافت و شعله خون‌خواهی در دل‌ها زنده خواهد ماند.

ورای تکالیف هنرمندان، چالش اصلی در بدنه «مدیریت فرهنگی» کشور نهفته است. در حالی که جبهه استکبار حتی به مواریث فرهنگی ما چنگ می‌اندازد و در آثاری مانند «۳۰۰» هویت ملی ما را نشانه می‌رود، کارنامه دو دهه اخیر سینما و رسانه ملی در تولید آثار استراتژیک ضداستکباری توجیه‌پذیر نیست. این خلأ ناشی از نوعی نگاه بوروکراتیک و منفعل در مدیریت فرهنگی است که پرداختن به این مضامین حیاتی را مأموریت اصلی خود نمی‌داند.

برای تحقق مطالبه امت، نیازمند تکانه‌ای ساختاری در نهاد‌های متولی هستیم: صدا و سیما و وزارت ارشاد باید ریل‌گذاری تولیدات خود را از مواضع خنثی به سمت سینمای استراتژیک و افشاگرایانه تغییر دهند.

سینمای تراز انقلاب اسلامی باید از این انفعال عبور کند. جشنواره‌های داخلی، به ویژه جشنواره فیلم فجر، نباید تنها به تغییرات صوری نظیر اهدای تندیس‌های افتخاری بسنده کنند، بلکه باید اتمسفر کلی تولیدات را به سمت گفتمان مقاومت هدایت کنند. همچنین، در عرصه بین‌المللی، رسالت ما تبدیل جشنواره‌ها به کارزار‌هایی برای هم‌افزایی هنرمندان ضدسلطه و مستقل جهان است؛ کسانی که در بایکوت رسانه‌ای غرب قرار دارند، اما می‌توانند بازتاب‌دهنده فریاد تظلم‌خواهی و انتقام‌جویی امت اسلامی در سطح جهان باشند.

بدرقه ده‌ها میلیونی رهبر شهید، حجتی آشکار بر دوش رسانه‌های تصویری است. زمان آن فرا رسیده که سینما و تلویزیون با عبور از پیاده‌روی بر فرش‌های قرمز غربی، بر روی فرسنگ‌ها خاکریز فرهنگی جبهه مقاومت قدم بگذارند و با زبان تصویر، ترجمان صادق «انتقام سخت» باشند.