چگونه عملیات علیه ایران با غافلگیری آغاز شد؟

صبح صادق این یادداشت را صرفاً جهت اطلاع مخاطبان منتشر می‌کند/*

عملیات «شیر غران» به عنوان نتیجه ماه‌ها فعالیت اطلاعاتی، نظارت لحظه‌ای و اجرای برنامه‌ای گسترده برای حفظ غافلگیری عملیاتی توصیف شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این عملیات با بررسی الگو‌های فعالیت مقامات ارشد ایران، شناسایی محل برگزاری نشست‌ها و ارزیابی میزان آمادگی آنان برنامه‌ریزی شد. یکی از تصمیم‌های مهم، انتخاب زمان آغاز حمله بود؛ ارزیابی‌های اسرائیلی حاکی از آن بود که ایران حمله در ساعات شب را احتمال می‌دهد، اما عملیات صبح آغاز شد. به گفته مقامات امنیتی، این تغییر زمان با هدف ایجاد یک فرصت عملیاتی و افزایش امکان هدف‌گیری مراکز و افراد مورد نظر در نخستین ساعات انجام شد؛ زیرا پس از شروع حملات، پیش‌بینی می‌شد نیرو‌های امنیتی و مقامات ارشد پراکنده شوند و تدابیر حفاظتی افزایش یابد. در همین چارچوب، اطلاعات لحظه‌ای برای تعیین موقعیت اهداف و هماهنگی حملات اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد.

بخش دیگری از برنامه به موضوع ابهام درباره زمان دقیق عملیات مربوط می‌شد. کابینه امنیتی اسرائیل صبح شنبه و پس از دریافت گزارش‌های محرمانه در روز‌های پیش از حمله، عملیات را تأیید کرد و شماری از مقامات ارشد برای مدیریت روند آن به مرکز فرماندهی نظامی رفتند. مقام‌هایی که از جزئیات عملیات اطلاع داشتند، موظف بودند از اقداماتی که می‌توانست نشانه‌ای از آغاز قریب‌الوقوع حمله باشد، خودداری کنند. حتی درباره تدارکات مراکز فرماندهی اضطراری نیز تلاش شد روال عادی حفظ شود. در روز‌های منتهی به حمله، برخی مقامات اسرائیلی در پاسخ به پرسش‌ها اعلام کرده بودند که عملیات روز جمعه انجام نخواهد شد و حمله در نهایت صبح شنبه آغاز شد. هم‌زمان، ارزیابی‌هایی درباره استقرار نیرو‌های آمریکایی در منطقه و احتمال انجام مستقل عملیات اسرائیل منتشر شده بود، اما در ادامه مشخص شد که آمریکا و اسرائیل در این عملیات با یکدیگر هماهنگ بوده‌اند.

در ساعات نخست، حدود ۲۰۰ جنگنده به نزدیک ۵۰۰ هدف حمله کردند و بر اساس اعلام مقامات اسرائیلی، مجموع مهمات استفاده‌شده از سوی اسرائیل و آمریکا از آغاز عملیات به بیش از دو هزار فروند رسید. یکی از مأموریت‌های اصلی، شناسایی و هدف قرار دادن سامانه‌ها و سکو‌های پرتاب موشک بود تا توان ایران برای استفاده از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپاد‌ها کاهش یابد. با وجود شدت حملات اولیه، مقامات اسرائیلی تأکید کردند، برای ارزیابی پیامد‌های عملیات و نحوه واکنش ساختار سیاسی و نظامی ایران هنوز زمان لازم است. هم‌زمان، واکنش‌های ایران نیز آغاز شد و آژیر‌های هشدار در نقاط مختلف اسرائیل به صدا درآمد. در مجموع، گزارش بر این نکته تأکید دارد که عامل اصلی موفقیت مرحله نخست عملیات، ترکیبی از برنامه‌ریزی طولانی‌مدت، اطلاعات دقیق، حفظ محرمانگی، انتخاب زمان حمله و هماهنگی میان نیرو‌های درگیر بوده است.

*روزنامه ynet