افزایش قیمت برق، بحران خاموشی را حل نمی‌کند

به گزارش خبرنگار صبح صادق آنلاین، افزایش قابل‌توجه هزینه برق در قبوض خانگی، بار دیگر بحث قدیمی اقتصاد برق، قیمت‌گذاری و وضعیت صنعت برق کشور را به صدر توجه‌ها آورده است؛ موضوعی که حالا فقط به رقم درج‌شده روی قبض محدود نمی‌شود و پای خاموشی‌ها، سرمایه‌گذاری، وضعیت نیروگاه‌ها و فشار هزینه‌های برق بر بخش صنعت را نیز به میان کشیده است. در این گزارش، به سراغ سید هاشم اورعی، رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی، رفته‌ایم تا درباره دلایل افزایش قیمت برق، تأثیر آن بر خاموشی‌ها و چشم‌انداز صنعت برق کشور گفت‌و‌گو کنیم.

سید هاشم اورعی، رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی، در گفت‌و‌گو با «صبح صادق آنلاین» گفت: اخیراً و در پی افزایش قابل توجه هزینه برق در قبوض بخش خانگی، جامعه حساسیت به خرج داد و لازم است توضیحاتی در این زمینه داده شود.

وی افزود: لذا من می‌خواهم برگردم عقب، به حدود نیمه اول دهه ۸۰؛ یعنی اگر ۲۰ سال به عقب برگردیم، آنجا بود که ما شاهد آغاز سرمایه‌گذاری توسط بخش خصوصی در تولید برق شدیم.

اورعی ادامه داد: ولی متأسفانه از آن زمان، یعنی در این دوره ۲۰ ساله، ما شاهد این هستیم که نرخ برق در بخش خانگی به اندازه و همگام با تورم افزایش پیدا نکرد و در نتیجه، قیمت برق به‌شدت نسبت به سایر کالاها، در واقع می‌شود گفت ارزان شد؛ به‌طوری که اگر ما مثلاً برگردیم به یک سال قبل، یعنی قبل از این افزایش قیمت‌های اخیر، کار به جایی رسید که یک کیلووات‌ساعت برق، قیمت فروشش معادل یک برگ دستمال کاغذی بود؛ دقت بفرمایید، یک جعبه نه، یک برگ دستمال کاغذی.

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی تصریح کرد: بگذارید من مقایسه را بکنم. در سال ۱۳۸۴، یک کیلووات‌ساعت برق، قیمت متوسطش، قیمت فروشش ۱۰۲ ریال بود و در آن زمان نان سنگک ۵۰ ریال؛ یعنی ۲۰ سال پیش قیمت یک کیلووات‌ساعت برق، برابر دو تا نان سنگک بوده است.

وی بیان کرد:، اما امروز، حالا امروز که می‌گویم قبل از این افزایش قیمت‌ها، متوسط قیمت برق ۴۰۰ تومان برای کیلووات‌ساعت و یک نان سنگک ۳۸ هزار تومان است؛ یعنی امروز شما معادل ۱۰ کیلووات‌ساعت برق باید بدهی که یک دانه نان سنگک بگیری. این یعنی افزایش نرخ نان نسبت به برق ۲۰ برابر بوده است.

اورعی گفت: خب حالا آیا یعنی ما یک کار به زمین‌مانده داریم؟ مقصر کیست؟ خب، آن کسانی که باید متناسب با تورم بالا می‌بردند، نبردند. اگر قانونی بر علیه‌اش تصویب شده، اشتباه نمایندگان مجلس بوده؛ اگر قانون اجازه می‌داده و اجرا نشده، مسئول دولت و وزارت نیرو است.

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی تأکید کرد: مردم در اینجا، چه از منظر قانون‌گذاری و چه از منظر اجرایی، نقشی ندارند که ما بخواهیم مطابق معمول همه کاستی‌ها را به حساب مردم بگذاریم.

وی ادامه داد: اما میزان افزایش قیمت برق خانگی آیا جواب تورم را الان می‌دهد؟ یعنی سؤال ما این است؛ آیا با این قیمت و افزایش قیمت‌ها مسئله حل می‌شود؟ خیر.

اورعی توضیح داد: ما داریم می‌بینیم تورم، نمی‌دانم، به بالای ۸۰ درصد رسیده؛ لذا وقتی که ما الان قیمت را گران می‌کنیم، اولاً که به دلیل تورم بالا تقریباً بی‌اثر می‌شود.

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی مطرح کرد:، اما سؤال بعدی این است که این افزایش درآمد وزارت نیرو در بخش برق خانگی به کجا می‌رود؟

وی با انتقاد از نحوه هزینه‌کرد درآمد‌های حاصل از برق خانگی اظهار کرد: خب متأسفانه این صرف هزینه‌های زائد برای حفظ سیستم ناکارآمد فعلی می‌شود و نه صرف توسعه زیرساخت‌های شبکه برق کشور که بسیار هم نیازمندش هستیم.

اورعی اضافه کرد: لذا علی‌رغم افزایش قیمت‌های اخیر، من معتقدم و با کمال تأسف اطمینان دارم که ما نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که مسئله حل شود.

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی اشاره کرد: معتقدم که خاموشی‌های اخیر حاصل دو چیز است؛ یکی اقتصاد نابسامان برق، یعنی رها کردن قیمت برای ۲۰ سال و حالا می‌خواهیم یک‌شبه درستش کنیم؛ و دوم ناکارآمدی در سیستم دولتی که برق را به دست گرفته و ما حالا می‌خواهیم با قیمت دستوری این کار را درست کنیم.

وی تصریح کرد: به جای اینکه برویم سیستم را اصلاح بکنیم، می‌خواهیم با قیمت دستوری کار را درست کنیم که قطعاً نشدنی است و در صورت ادامه این روند، ما باید در انتظار خاموشی‌های بیشتر باشیم. اینها در مورد بخش خانگی بود، اما اجازه بدهید مروری بکنیم به وضع صنعت؛ چون دو تا از بزرگ‌ترین مصرف‌کننده‌های برق کشور، بخش خانگی و بخش صنعتی هستند. وی عنوان کرد:، اما در بخش صنعت شرایط متفاوت است. اولین مشکل ما در بخش صنعت، عدم شفافیت از سوی مسئولین مربوطه است.

اورعی تبیین کرد: شما ببینید قبض صادر می‌شود برای بخش صنعت؛ یک صورت‌حسابی می‌دهند که هیچ‌کس نمی‌فهمد در آن صورت‌حساب حق ترانزیت هست، هزینه انتقال هست، مابه‌التفاوت ماده فلان، هزینه انرژی تجدیدپذیر و چیز‌هایی می‌نویسند که هیچ‌کس نمی‌داند یعنی چه.

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی بیان کرد: شما وقتی که می‌روید توی میوه‌فروشی، یک دانه میوه هم می‌خری، همین‌طوری به شما صورت‌حساب می‌دهند. خب، برق هم با بقیه کالا‌ها فرقی نمی‌کند. این عدم شفافیت را نشان می‌دهد.

وی اضافه کرد: کار به جایی رسیده که شرکت توانیر در صدور قبوضش، این مسائل و این صورت‌حساب‌ها را عطف به ماسبق کرده است.

اورعی توضیح داد: یعنی چه؟ یعنی گفته فلان صنعت، فلان کارخانه، قبض قبلی را صادر کرده؛ شما پارسال قبض پول برق را مثلاً کیلووات‌ساعتی هزار تومان دادی؛ نخیر، آن دو هزار تومان بوده، حالا باید هزار تومان دیگر بدهی.

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی اظهار کرد: که من دیدم دیوان عدالت اداری رأی صادر کرد که این غیرقانونی است. چطور می‌شود یک سازمان دولتی اقدام به کار‌های غیرقانونی بکند؟ انتظار جامعه فراتر از این است.

وی خاطرنشان کرد: اما قیمت برق در همین تابستان امسال، در تالار سبز صنعت، مجبور شد تا کیلووات‌ساعتی ۲۰ هزار تومان پول برق بدهد.

اورعی تأکید کرد: جهت اطلاع، در تمام دنیا بخش خانگی جور صنعت را می‌کشد در برق؛ یعنی پول بیشتری می‌دهد که تولیدکننده بتواند از صنعت کمتر پول بگیرد.

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی در تشریح این موضوع گفت: چرا؟ چون صنعت بخش مولد اقتصاد کشور است. صنعت، شکوفایی و اشتغال ایجاد می‌کند. شکوفایی صنعت ما را در نهایت می‌رساند به رشد اقتصادی.

وی ادامه داد: ولی ما برعکس داریم عمل می‌کنیم. در مواردی مشاهده می‌شود قیمت پرداختی برق توسط بخش صنعتی ۱۱ برابر بخش خانگی است.

اورعی هشدار داد: یعنی بخش مولد اقتصاد دارد ۱۱ برابر بیشتر پول برق می‌دهد نسبت به بخش غیرمولد. چطور انتظار داریم که بیکاری بالا نرود، کارخانه نخوابد و به رشد اقتصادی نرسیم؟

رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی راهکار حل این وضعیت را تشریح کرد و گفت: راهکار این است؛ اولاً وزارت نیرو صداقت پیشه کند، ماجرا را به مردم در جریان قرار بدهیم. قرار نیست مردم غریبه باشند با بخش دولتی. وی ادامه داد: و دوم، دولت‌زدایی کند؛ کم‌کم، نه یک‌شبه. در یک فاصله مدت چندساله دولت‌زدایی کند و اجازه بدهد بازار شکل بگیرد و نیرو و بخش خصوصی دوباره به میدان بیاید.

اورعی در پایان خاطر نشان کرد: این تعادل بین عرضه و تقاضا ان‌شاءالله طی یک مدت کوتاهی، البته منظورم از کوتاه، نمی‌دانم، امسال نیست که ما باز قول بدهیم که چند ماه دیگر درست می‌شود؛ در یک مدت چندساله تعادل بین عرضه و تقاضا برقرار شود.