نشریه اخبار و تحلیل ها 29 مرداد 1405

دانلود نسخه موبایلی

دانلود PDF

دانلود WORD

▼ حرف روز

بازگشت به جنگ اقتصادی؛ پس از شکست نظامی

✍ علی محمدی

دونالد ترامپ که پس از شکست در جنگ نظامی با ایران، گزینه‌های خود را محدود دیده، بار دیگر به ابزار تحریم و فشار اقتصادی پناه آورده است. او در تازه‌ترین اظهاراتش از آغاز یک «جنگ اقتصادی بی‌سابقه» علیه ایران سخن گفته و مدعی شده که این اقدام، سخت‌ترین عملیات اقتصادی علیه یک کشور خواهد بود. اما این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که تاریخ بعد از انقلاب اسلامی نشان داده است هر بار آمریکا با تهدید اقتصادی به میدان آمده، در برابر اراده و تاب‌آوری ملت ایران با شکست مواجه شده است.

سیاست «فشار حداکثری» که ترامپ از ابتدای دوره ریاست‌جمهوری خود در پیش گرفته بود، نه تنها نتوانست ایران را به تغییر رفتار وادار کند، بلکه باعث شد جمهوری اسلامی با اتکا به اقتصاد مقاومتی و تنوع‌بخشی به روابط تجاری، وابستگی خود را به بازارهای سنتی کاهش دهد. تجربه سال‌های اخیر ثابت کرده که هر بار دشمنان گمان کرده‌اند با تشدید تحریم‌ها می‌توانند ایران را به زانو درآورند، با واقعیت خلاقیت و انعطاف‌پذیری اقتصاد ایران مواجه شده‌اند.

در طی این چند دهه ایران اسلامی با این اقدامات نه تنها فروپاشی را تجربه نکرده، بلکه با حفظ توانمندی‌های دفاعی و پشتوانه مردمی خود، قوی‌تر از گذشته در میدان ایستاده است. این اظهارات، بیش از آنکه نشان‌دهنده قدرت آمریکا باشد، بازتاب استیصال یک رئیس‌جمهور است که پس از ناکامی در میدان نظامی، به دنبال تغییر فضای رسانه‌ای است.

ترامپ همچنین به کشورهای دیگر درباره هرگونه مراوده مالی با ایران هشدار داده است. اما این تهدیدات نیز تازگی ندارد و آمریکا سال‌هاست که تلاش می‌کند جلوی هرگونه مبادله با ایران را بگیرد. با این حال، ایران به خوبی راه‌های دور زدن این محدودیت‌ها را یاد گرفته و با بهره‌گیری از مکانیسم‌های جایگزین، اقتصاد خود را در برابر شوک‌های خارجی مدیریت کرده است. از سوی دیگر، بسیاری از کشورها، از جمله شرکای راهبردی ایران، به این نتیجه رسیده‌اند که پیروی از سیاست‌های یک‌جانبه آمریکا برای منافع آنها مفید نیست.

با توجه به تجربه سال‌های گذشته، قطعا تازه‌ترین ادعاهای ترامپ نیز به سرانجامی نخواهد رسید و ایران با تکیه بر توانمندی‌های خود، بار دیگر از این آزمون سربلند بیرون خواهد آمد.

▼ گزارش روز

✍ بهرام بختیاری

اقدام مضحک و شتاب زده دولت فرانسه در اخراج دیپلمات‌های ایرانی، بار دیگر نشان داد که پاریس همچنان بر سیاست خصمانه، فشار و مداخله علیه کشورمان اصرار دارد؛ سیاستی که ریشه در دهه‌ها دشمنی با ملت ایران دارد. کارنامه فرانسه در قبال ایران، مملو از اقدامات ضدایرانی است. از حمایت از گروه‌های تروریستی و میزبانی چند دهه‌ای از منافقین گرفته تا حمایت از صدام در جنگ تحمیلی و ایستادن در کنار دشمنان ملت ایران، همگی نشان از رویکرد خصمانه این کشور دارد. فرانسه که همواره خود را مدعی حقوق بشر معرفی کرده، در عمل پناهگاه امنی برای عناصر ضدایرانی و گروه‌های تروریستی فراهم کرده است.

اکنون نیز نقش دیپلمات‌های فرانسوی در پرونده‌ای مرتبط با نفوذ و مداخله خارجی و تلاش برای بسترسازی علیه استقلال کشور، شناسایی شده است. این اقدامات، نشان می‌دهد که پاریس همچنان به دنبال اجرای سیاست‌های مداخله‌جویانه خود در قبال ایران است. فرانسه در حالی از حقوق بشر و دموکراسی سخن می‌گوید که سال‌هاست با حمایت از گروه‌های تروریستی و مخالفان نظام جمهوری اسلامی، در تلاش برای تضعیف ایران بوده است.

با چنین کارنامه‌ای، ژست دلسوزی وزیر خارجه فرانسه برای مردم ایران در پیام اخیرش، چیزی جز تلاش برای فریب افکار عمومی نیست. نمی‌توان هم میزبان دشمنان ملت ایران بود و هم مدعی دلسوزی برای همان مردم شد. این رفتار دوگانه، چهره واقعی سیاست خارجی فرانسه را آشکار می‌سازد؛ کشوری که با یک زبان از حقوق بشر سخن می‌گوید و با زبانی دیگر، از مداخله و حمایت از گروه‌های مخالف دست برنمی‌دارد.

ایران در برابر این مداخلات خارجی، هرگز دست بسته نبوده و با قاطعیت از حاکمیت و استقلال خود دفاع کرده است. فرانسه نیز از این قاعده مستثنی نیست. پاریس باید بداند که ادامه این روند خصمانه بی‌پاسخ نخواهد ماند. جمهوری اسلامی ایران در برابر مداخله، حمایت از دشمنان و اقدامات خصمانه فرانسه دست بسته نخواهد بود و هر اقدام جدید، با پاسخی متناسب و قاطع مواجه خواهد شد.

فرانسه بهتر است به جای ادامه مسیر اشتباه مداخله‌گری، سیاست خود را در قبال ایران بازنگری کند و به جای اقدامات خصمانه، به سمت دیپلماسی مبتنی بر احترام متقابل حرکت کند. در غیر این صورت، باید منتظر واکنش‌های قاطعانه‌تری از سوی کشورمان باشد. جمهوری اسلامی ایران ثابت کرده است که در برابر هرگونه تهدید و مداخله، با قدرت و اقتدار ایستادگی می‌کند و اجازه نخواهد داد هیچ کشوری به حاکمیت و استقلال آن تعرض کند.

▼ خبر ویژه

ایرانی‌ها درس سختی به ترامپ دادند

گیل تماری، تحلیلگر روابط خارجی شبکه ۱۳ رژیم صهیونی، با اشاره به گذشت ۶۰ روز از امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا، گفت که «ترامپ پس از جنگ با ایران اکنون فهمیده پایان دادن به یک جنگ بسیار سخت‌تر از آغاز آن است و ایرانی‌ها درس سختی به وی دادند.» به گفته این تحلیلگر صهیونیست، آتش‌بس عملاً فروپاشیده و به جای آن، «وضعیتی میانه و ناواضح باقی مانده است.» تماری با اشاره به شکست‌های بزرگ ترامپ، تصریح کرد که «موضوع هسته‌ای که قرار بود محور اصلی مذاکرات باشد، اساساً دیگر مطرح هم نمی‌شود و اورانیوم غنی‌شده ایران بدون هرگونه سازوکار نظارتی به حال خود رها شده است.» وی همچنین با اشاره به موضوع موشک‌های بالستیک، گفت که ایران همچنان به تولید نامحدود آن ادامه می‌دهد. تحلیلگر شبکه ۱۳ رژیم با بیان اینکه «بزرگترین شکست، تنگه هرمز است که قرار بود به محض امضای توافق باز شود اما تا به این لحظه عملاً باز نشده است»، تأکید کرد که «پس از ۶۰ روز، هیچ توافقی و نه حتی چارچوبی وجود ندارد و اکنون ترامپ مردود و شکست خورده است.» تماری همچنین با اشاره به برداشته شدن تحریم‌ها برای مدت محدود، گفت که «میلیاردها دلار به خزانه ایران سرازیر شد» و جهان اکنون «خطرناک بودن کمبودی که آمریکا در زمینه موشک‌های رهگیر و تهاجمی با آن دست به گریبان است» را فهمیده است. وی در پایان خاطرنشان کرد که «ترامپ به سختی و با پوست و گوشت و استخوانش یاد گرفته که آغاز جنگ آسان است اما پایان دادن به آن بسیار دشوار است.»

▼ اخبار

فصل جدید بسیج؛ بازآرایی قدرت مردم‌پایه

محمد رضا مردانی، رئیس سازمان بسیج اساتید کشور، با اشاره به انتصاب حجت‌الاسلام حسین طائب به ریاست سازمان بسیج مستضعفین، تأکید کرد که فصل جدید بسیج، «فصل بازآرایی قدرت مردم‌پایه» است؛ قدرتی که فقط در میدان سخت و نیمه‌سخت سنجیده نمی‌شود، بلکه در میدان علم، فناوری، ادراک، اطلاعات، فرهنگ و سرمایه اجتماعی نیز خود را نشان می‌دهد. مردانی با استناد به فرمایشات رهبر شهید انقلاب که بسیج را «شجره طیبه»، «مدرسه عشق» و «لشکر مخلص خدا» توصیف کرده بودند، گفت که «بسیج، پیش از آنکه سازمان بوده و بعد نظامی داشته باشد، یک فرهنگ، منطق و تفکر برای فعال‌سازی ظرفیت‌های یک ملت در دفاع از هویت، استقلال، امنیت و پیشرفت خویش است.» رئیس سازمان بسیج اساتید با اشاره به مفهوم «هر ایرانی، یک بسیجی»، آن را به معنای «تبدیل جامعه از مخاطب سیاست‌ها به متحد راهبردی تولید قدرت ملی» دانست و افزود که «هرکس ایرانی بودن خود را سرمایه بداند، به پرچم و هویت ملی خود عشق بورزد، برای آبادانی و پیشرفت کشور تلاش کند و در برابر تهدیدات علیه امنیت و استقلال ایران مسئولانه بایستد، در حقیقت بخشی از شبکه فراگیر بسیج و قدرت مردم‌پایه ایران است.» مردانی همچنین با اشاره به جنگ شناختی و اطلاعاتی، از ضرورت تحقق «هر بسیجی، یک تحلیلگر اطلاعات» سخن گفت و تأکید کرد که جامعه امروز به شهروندانی نیاز دارد که «توان تشخیص، ارزیابی، پالایش و انتقال مسئولانه اطلاعات را داشته باشند.» وی در پایان، «هر استاد، یک بسیجی» را ترجمان علمی، معرفتی و تمدنی این راهبرد دانست و گفت که استاد بسیجی، «حلقه اتصال علم و جامعه، دانشگاه و مسائل ملی، دانش و سیاستگذاری است.»

ایران در برابر جنگ جهانی ایستادگی کرد

فالح الفیاض، رئیس سازمان الحشد الشعبی عراق، با اشاره به جنگ اخیر در منطقه، تأکید کرد که ایران «در برابر جنگی تقریباً جهانی قرار گرفت و توانست در برابر چالش‌ها ایستادگی کند.» وی با بیان اینکه «همه مناصب را ترک کردم، چرا که وظیفه‌ام در الحشد الشعبی را افتخاری فراتر از هر افتخار دیگری می‌دانم»، درباره انحصار سلاح در دست دولت نیز گفت که «انحصار سلاح با استفاده از زور به رویارویی منجر می‌شود و این اتفاق رخ نخواهد داد.» الفیاض بعید دانست که پس از پایان مهلت انحصار سلاح گروه‌های مسلح در پایان ماه سپتامبر، عراق شاهد درگیری میان عراقی‌ها باشد و تأکید کرد که «پس از اول اکتبر، وجود هیچ سلاح علنی را نمی‌پذیریم.» رئیس سازمان الحشد الشعبی با تأکید بر اینکه «الحشد الشعبی یک تجربه کاملاً عراقی است» افزود که این سازمان «در جنگ جاری در منطقه میان آمریکا و ایران حتی یک گلوله شلیک نکرده است، در حالی که مقرهای آن حدود ۱۰۰ بار هدف حمله قرار گرفته‌اند.» وی با اشاره به اینکه الحشد الشعبی «یک نیروی نظامی وابسته به فرمانده کل نیروهای مسلح عراق است و اختیار تصمیم‌گیری درباره جنگ در عراق را ندارد»، ادامه داد که «جنگ کنونی در منطقه، واقعیت نامطلوبی را بر عراق که در شرایط بی‌ثباتی قرار دارد، تحمیل کرده است.» الفیاض در پایان تأکید کرد که «مشروعیت سلاح با حضور اشغالگران آمریکایی گره خورده بود و همه ما باید پس از خروج آمریکا از عراق در ایجاد محیطی جدید و آغاز ترسیم معادله قدرت بر اساس چارچوب‌های صحیح سهیم باشیم.»

گاف امنیتی نخست‌وزیر بریتانیا

شبکه خبری سی‌ان‌ان به نقل از منابع آگاه گزارش داد که اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، پیام‌هایی را با فردی مبادله کرده است که خود را سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید و از نزدیک‌ترین مشاوران دونالد ترامپ، جا زده بود. این رخنه امنیتی که نخستین‌بار توسط نشریه پولیتیکو فاش شد، موجب نگرانی شدید سفارت بریتانیا در واشنگتن شده و این موضوع را رسماً با کاخ سفید در میان گذاشته است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، برنهام پس از مدت کوتاهی به هویت فرستنده مشکوک شده و موضوع را بلافاصله به مقامات ذی‌صلاح گزارش داده است. نخست‌وزیر بریتانیا در واکنش به این گزارش‌ها تصریح کرد که «این یک تبادل پیام کاملاً حداقل و بدون هیچ اهمیت یا اثری بود. در واقع خیلی سریع متوجه شدم که این مسئله باید به مقامات امنیتی گزارش شود و بلافاصله این کار را انجام دادم.» یکی از مقامات کاخ سفید نیز تأکید کرده است که این حادثه هیچ ارتباطی با هک شدن مجدد دستگاه‌های ارتباطی رئیس دفتر ترامپ ندارد. تلاش‌ها برای فیشینگ و جعل هویت افراد مرتبط با سوزی وایلز در ماه‌های اخیر تداوم داشته و پس از حادثه‌ای در مه ۲۰۲۵ شدت گرفت که طی آن نهادهای اجرای قانون در آمریکا تحقیقات گسترده‌ای را درباره تلاش برای جعل هویت وی آغاز کردند. یکی از مقامات ارشد کاخ سفید در آن زمان اعلام کرده بود که وایلز معتقد است تلفن همراه شخصی و فهرست مخاطبانش هک شده است، زیرا فرد جاعل تنها با شخصیت‌های برجسته و ارشد حاضر در آن فهرست ارتباط برقرار کرده بود. بسیاری از دریافت‌کنندگان این پیام‌ها از همان ابتدا نسبت به واقعی بودن پیام‌ها ابراز تردید کرده بودند. این حادثه در حالی رخ می‌دهد که امنیت ارتباطات مقامات ارشد در کانون توجهات قرار گرفته و نگرانی‌ها درباره نفوذ هکرها به شبکه‌های ارتباطی مقامات دولتی افزایش یافته است.

▼ اخبار  کوتاه

◄ فایننشال تایمز گزارش داد قیمت گازوئیل در آمریکا رکورد شکسته و به ۵.۴۷ دلار در هر گالن رسیده که ۴۹ درصد گران‌تر از سال گذشته است. فاصله قیمتی گازوئیل و نفت خام نیز برای نخستین بار به ۱۰۲.۲۰ دلار رسید. این جهش پس از جنگ علیه ایران آغاز شد و هزینه‌های حمل‌ونقل، کامیون‌داران و کشاورزان را افزایش داده و تورم را شعله‌ور کرده است. فایننشال تایمز، این وضعیت را «یک بحران خاموش» خواند و گفت: «این‌ها ضربه‌هایی مستقیم به بخش میانی اقتصاد هستند.»

اسعد الشیبانی، وزیر خارجه دولت خودخوانده سوریه، اعلام کرد: «هیچ برنامه‌ای برای ایجاد پایگاه یا حضور نظامی دائمی ترکیه در فرودگاه ابوالظهور وجود ندارد.» وی در گفت‌وگو با آکسیوس افزود: «هیچ تجمع نظامی ترکیه‌ای در این پایگاه وجود نداشته و این محل تا حد زیادی خالی بوده است.» الشیبانی گفت: «برای اسرائیل توضیح دادم که ما هیچ همکاری با ترکیه برای احداث پایگاه نداشتیم، اما اسرائیل حمله را انجام داد.» وی تأکید کرد: «هیچ توجیهی برای حمله اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور وجود ندارد.»

وزارت خارجه انگلیس بامداد امروز از احضار کاردار سفارت رژیم صهیونی در لندن در اعتراض به آغاز پروژه شهرک‌سازی «ای۱» در کرانه باختری خبر داد. این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ما از کاردار اسرائیل خواستیم که اصرار کند کابینه نتانیاهو فوراً پروژه ای۱ را لغو کند.» در این بیانیه آمده است: «مناقصه کابینه اسرائیل اقدامی غیرقابل قبول و مخرب است.» وزارت خارجه انگلیس تصریح کرد: «پروژه ای۱ از قلب فلسطین عبور می‌کند و کرانه باختری را از قدس شرقی جدا می‌کند، که این امر امکان تحقق راهکار دو دولتی را به خطر می‌اندازد.»

پولیتیکو در گزارشی نوشت آمریکا در محاسبه قدرت مقاومت ایران دچار اشتباه شده است. جیمز جفری، سفیر پیشین آمریکا، گفت: «باور کردن اینکه پس از ۲۰ سال تحریم و تجربه ایران در دور زدن آنها، اکنون اتفاق تعیین‌کننده‌ای رخ دهد، دشوار است.» محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز نوشت: «آمریکایی‌ها فکر می‌کنند فشار بیشتر به ایران امتیازاتی به دست می‌آورد که هرگز بخشی از توافق نبوده است.» پولیتیکو افزود رهبران ایران حاضرند فشار اقتصادی سنگین را تحمل کنند، در حالی که تورم آمریکا همچنان بالاست و اوراق قرضه ۳۰ ساله به بالاترین سطح از ۲۰۰۸ رسیده است.

جنبش جهاد اسلامی فلسطین حمله رژیم صهیونی به مقر پلیس غزه را «جنایت جنگی تمام‌عیار و تداوم جنگ نسل‌کشی» خواند. این جنبش در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ما دولت آمریکا را مسئول تداوم جنایت‌های رژیم اشغالگر می‌دانیم؛ زیرا واشنگتن با فراهم کردن حمایت و تجهیزات، از این اقدامات پشتیبانی می‌کند.» جهاد اسلامی این حمله را «سیلی به چهره میانجی‌ها و ابتکارهای عربی و بین‌المللی» توصیف کرد. جهاد اسلامی تأکید کرد آمریکا با چراغ سبز به کشتارها، مسئول این جنایات است.