▼ حرف روز
کتابی که آمریکا را به هم ریخت
✍ حمزه عالمی
انتشار کتاب جدیدی در آمریکا با عنوان:«تغییر نظام؛ ریاستجمهوری امپراتورگونه دونالد ترامپ از درون» بار دیگر این پرسش قدیمی را در فضای سیاسی آمریکا زنده کرده است که آیا نظام سیاسی ایالات متحده همچنان از ظرفیتهای لازم برای مهار قدرت رئیسجمهور برخوردار است یا این کشور به سمت تمرکز فزاینده قدرت در کاخ سفید حرکت میکند؟
نویسندگان این کتاب با تکیه بر صدها مصاحبه و اسناد متعدد، تصویری از دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ ارائه میدهند که در آن حلقه تصمیمسازی به شدت محدود شده و بسیاری از سازوکارهای سنتی کنترل قدرت تضعیف شدهاند. آنچه در این روایت بیش از هر چیز جلب توجه میکند، نه صرفاً شخصیت ترامپ، بلکه روندی است که طی سالهای اخیر در ساختار سیاسی آمریکا شکل گرفته است؛ روندی که اختیارات گسترده رئیسجمهور را به یکی از مهمترین چالشهای دموکراسی آمریکایی تبدیل کرده است.
افشاگریهای کتاب درباره تصمیمگیری برای جنگ با ایران، مدیریت پرونده اپستین، فشار بر نهادهای اقتصادی و نقش شرکتهای بزرگ فناوری، همگی نشانههایی از گسترش نفوذ کاخ سفید در حوزههایی هستند که پیشتر از استقلال بیشتری برخوردار بودند. در این میان، نویسندگان تلاش دارند نشان دهند که مسئله اصلی تنها یک فرد نیست، بلکه شکلگیری الگویی از حکمرانی است که در آن وفاداری سیاسی بیش از تخصص و نهادهای قانونی اهمیت پیدا میکند.
واکنش تند ترامپ به انتشار این کتاب نیز نشان میدهد که نبرد بر سر روایت دوره دوم ریاستجمهوری او همچنان ادامه دارد. با این حال، فارغ از میزان صحت یا اغراق موجود در برخی ادعاها، «تغییر نظام» یک هشدار جدی درباره آینده ساختار قدرت در آمریکاست؛ هشداری که میگوید بزرگترین تهدید برای دموکراسیها گاه از درون نهادهای رسمی و در پوشش سازوکارهای قانونی شکل میگیرد.
شاید مهمترین پیام این کتاب آن باشد که حتی قدیمیترین دموکراسیهای جهان نیز از خطر تمرکز قدرت مصون نیستند و حفظ تعادل میان نهادها، همچنان مهمترین تضمین برای بقای نظامهای سیاسی به شمار میرود.
▼ گزارش روز
سوءاستفاده از تاریخ برای توجیه جنایت
✍ عبدالحسین آزاد
وزارت خارجه ترکیه در واکنش به تصمیم کابینه رژیم صهیونی برای بهرسمیت شناختن کشتار ارامنه در امپراتوری عثمانی بهعنوان «نسلکشی»، این اقدام را تلاشی برای منحرف کردن توجه افکار عمومی از جنایات جاری در غزه توصیف کرد. در بیانیه این وزارتخانه آمده است:«دولت اسرائیل که بهطور نظاممند مردم فلسطین را در برابر دیدگان جهانیان هدف قرار داده و به اتهام نسلکشی علیه مردم غزه در دیوان بینالمللی دادگستری تحت پیگرد قرار دارد، میکوشد جنایات خود را پنهان کند.»
رژیم صهیونی سالهاست از به رسمیت شناختن واقعه ۱۹۱۵ خودداری میکرد، اما اکنون در اقدامی کاملاً حسابشده و با هدف فریب افکار عمومی، دست به این کار زده است. ترکیه به عنوان دولت جانشین امپراتوری عثمانی، همواره ادعای کشتار ۱.۵ میلیون ارمنی توسط نیروهای عثمانی در طول جنگ جهانی اول را رد کرده است. اما آنچه این اقدام رژیم صهیونی را بیش از پیش مشکوک میسازد، زمانبندی آن است. در شرایطی که رژیم صهیونی به دلیل جنایات گسترده در غزه تحت فشار شدید افکار عمومی جهان قرار دارد و دیوان کیفری بینالمللی نیز برای نتانیاهو قرار بازداشت صادر کرده است، تلآویو با طرح پرونده ارامنه به دنبال تغییر فضای رسانهای و توجیه جنایات خود است.
آمارهای منتشر شده نشان میدهد از آغاز عملیات طوفان الاقصی تاکنون بیش از ۷۳ هزار فلسطینی در غزه به شهادت رسیدهاند که اکثر آنان زنان و کودکان بیگناه بودند. این جنایتها در حالی رخ میدهد که رژیم صهیونی با حمایت همهجانبه آمریکا، هرگونه آتشبس را رد کرده و به نسلکشی خود در غزه ادامه میدهد. دادگاه لاهه نیز برای نخستوزیر این رژیم در رابطه با نسلکشی در غزه قرار بازداشت صادر کرده است، اما این اقدامات تاکنون تأثیری در توقف جنایات نداشته است.
اقدام رژیم صهیونی در بهرسمیت شناختن نسلکشی ارامنه، در واقع تلاشی برای مصادره تاریخ و سوءاستفاده از رنج یک ملت دیگر به نفع خود است. این رژیم که خود مرتکب بزرگترین جنایت قرن در فلسطین شده، اکنون میخواهد با پوشیدن لباس دلسوزی برای ارامنه، از جنایات روزمره خود علیه فلسطینیان بکاهد. اما افکار عمومی جهان و ملتهای آگاه، این بازی پلید را به خوبی تشخیص میدهند و میدانند که این اقدام، چیزی جز ریاکاری و فرار از مسئولیت نیست. پرونده واقعی امروز، نسلکشی در غزه است و هیچ ژست سیاسی دروغینی نمیتواند آن را پنهان کند. رژیم صهیونی هرچند تلاش میکند با طرح پروندههای تاریخی، نگاهها را از جنایات کنونی خود منحرف کند، اما حقیقت روشن است و وجدان بیدار بشریت هرگز اجازه نخواهد داد این جنایات نادیده گرفته شود.
▼ خبر ویژه
ایران قویتر از قبل شد
رابرت پیپ، استاد دانشگاه شیکاگو، در مصاحبه با الجزیره تأکید کرد که جنگ ایران به پایان توهم «آمریکای شکستناپذیر» انجامیده و این کشور در تلاش برای فرار از «شکست استراتژیک» در برابر ایران است. وی گفت:«ایران در موقعیتی بسیار قویتر از آنچه ۱۱۶ روز پیش (قبل از جنگ) بود قرار دارد و قدرت آمریکا به شکلی دراماتیک تضعیف شده است. جنگ ایران احتمالاً نقطه پایانی واقعی برای ایده آمریکای شکستناپذیر خواهد بود.» پیپ با اشاره به جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ به عنوان نقطه عطفی که غرور بیش از حد آمریکا را ایجاد کرد، افزود:«جنگ ایران هم یک جنگ محوری و نقطه عطف دیگر خواهد بود. ایران نه تنها دوام آورد، بلکه قدرتش را بیشتر کرد، زیرا مدیریت مشترک تنگه هرمز به معنای به دست آوردن قدرت جهانی توسط ایران است.» استاد دانشگاه شیکاگو با اشاره به تغییر موازنه قدرت در منطقه تصریح کرد:«اسرائیل اکنون قدرت در حال سقوط است و ایران قدرت در حال صعود است. ایران با کنترل تنگه هرمز و گسترش حوزه نفوذش از لبنان تا دریای سرخ تا خلیج فارس، یک کمربند امنیتی مقاومت ایجاد کرده است.» پیپ در مورد تأثیر این جنگ بر آینده آمریکا هشدار داد:«اگر ما نمیتوانیم از پایگاهها و ناوهای هواپیمابر خود در مقابل ایران محافظت کنیم، تصور کنید که در مقابل چین چگونه خواهیم بود. ما در خاورمیانه، اروپا و آسیا محدودتر خواهیم شد و بر منطقه خودمان متمرکز خواهیم بود.»
▼ اخبار
ذخایر تریلیون دلاری افغانستان در انتظار ایران
محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان، با اشاره به ذخایر عظیم معدنی افغانستان به ارزش یک تا سه تریلیون دلار، تأکید کرد که ایران با توجه به نزدیکی جغرافیایی، دسترسی به آبهای آزاد، دانش فنی و زیرساختهای صنعتی، میتواند به یکی از مهمترین شرکای توسعه معادن افغانستان تبدیل شود. سیادت گفت:«ایران نه تنها یک همسایه، بلکه به دلایل ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک، منطقیترین و اقتصادیترین شریک برای توسعه این بخش است.» وی برنامه اتاق مشترک را بر دو پایه اصلی «صدور خدمات فنی، مهندسی و تجهیزات معدنی» و «ایجاد زنجیره ارزش مشترک با هدف تبدیل ایران به هاب فرآوری معادن افغانستان» استوار دانست و افزود:«راهبرد پیشنهادی ما شکلدهی به یک زنجیره تولید مشترک است؛ به این معنا که عملیات استخراج در خاک افغانستان انجام شود و فرآوری اولیه یا ثانویه در خاک ایران، بهویژه در مناطق آزاد مرزی صورت گیرد.» سیادت تأکید کرد:«این مدل یک بازی کاملاً "برد-برد" است. برای افغانستان به معنای پرهیز از خامفروشی و کسب درآمد بالاتر و برای ایران به معنای تأمین خوراک پایدار برای صنایع معدنی و استفاده از مسیرهای ترانزیتی و بنادر ایران برای صادرات محصول نهایی به بازارهای جهانی است.» وی با اشاره به توانمندیهای اثباتشده ایران در حوزه اکتشاف، حفاری و استخراج، خاطرنشان کرد: «ترکیب مواد خام افغانستان با انرژی، تکنولوژی و راههای دسترسی ایران میتواند یک بلوک قدرتمند اقتصادی و معدنی در منطقه ایجاد کند.»
اعتراف صهیونیستها به بازسازی حماس
شبکه کان رژیم صهیونی به نقل از هشدار مقامات ارشد اطلاعاتی و فرماندهی جبهه جنوبی گزارش داد که ارتش این رژیم از روند بازسازی توان نظامی حماس در نوار غزه نگران است و خواهان بازگشت به جنگ شده است. بر اساس این هشدارها که هفته گذشته به «ایال زمیر» رئیس ستاد ارتش ارائه شده، «شاخه نظامی حماس در حال بازسازماندهی صفوف خود برای آمادگی جهت جنگی دوباره است. حماس هر ماه صدها بمب کنار جادهای و موشک ضدزره تولید میکند، همچنین نیروهای رزمی در رده سنی ۱۸ تا ۲۲ سال جذب میکند.» طبق این گزارش، حماس اخیراً آموزشهایی را برای اعضای یگان «نخبه» خود آغاز کرده و تلاش میکند پهپادها و تجهیزات ارتباطی را از صحرای سینا قاچاق کند. همچنین در حال بازسازی زیرساختهای زیرزمینی خود در جای جای نوار غزه است. شبکه کان تصریح کرد که ارتش رژیم به آمریکاییها درباره لزوم بازگشت به جنگ گفته است؛ اما آمریکاییها با این موضوع مخالف هستند و خواهان حفظ وضعیت موجود بر اساس توافقها هستند. فرماندهان ارشد ارتش رژیم صهیونی به زمیر گفتهاند:«حماس در میدان قدرتمند است، هیچکس تهدیدی برای آن ایجاد نمیکند و این سازمان آماده نیست کنترل خود بر غزه را کنار بگذارد.»
هشدار مقاومت به رژیم صهیونی
حزبالله لبنان در بیانیهای با متهم کردن رژیم صهیونی به نقض مکرر آتشبس، تأکید کرد که حق خود را برای پاسخ به این نقضها محفوظ میداند. بر اساس این بیانیه، ارتش رژیم صهیونی با انفجار در شهرک مجدل زون، انجام حملات هوایی به شهر نبطیه و مناطق میفدون و فرون، و همچنین تخریب ساختمانهای مسکونی در شهرکهای طیبه و حداثا و پرتاب بمبهای صوتی در نزدیکی غیرنظامیان در برج قلاویه و برعشیت، توافق آتشبس را «به طور آشکار» نقض کرده است. حزبالله اعلام کرد که تاکنون به تعهدات خود در قبال این توافق پایبند بوده و تمامی نقضهای رژیم صهیونی را زیر نظر دارد و ضمن ثبت و مستندسازی آنها، حق خود برای دفاع از لبنان و مردم این کشور را محفوظ میداند. در همین حال، ارتش رژیم صهیونی در ادامه حملات خود به جنوب لبنان، اهدافی را در مناطق مختلف لبنان بمباران کرد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونی، ضمن تأیید حمله هوایی ارتش این رژیم به جنوب لبنان، اعلام کرد که پیش از حمله آمریکا را در جریان آن قرار داده است.
▼ اخبار کوتاه
◄ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در دیدار با مشاور امنیت ملی عراق درباره تنگه هرمز تأکید کرد:«ایران با وقوف به مسئولیتی که در این زمینه پذیرفته و طبق بند ۵ یادداشت تفاهم اسلامآباد تدابیر لازم را اتخاذ خواهد کرد و در این رابطه با عمان به عنوان دولت ساحلی همکاری و با سایر کشورهای منطقه گفتوگو خواهد کرد.» وی همچنین تجاوز آمریکا و رژیم صهیونی را جنگ علیه کل منطقه خواند و عهدشکنی آنها در تفاهمنامه را تشریح کرد. عراقچی بر ضرورت تمهید سازوکاری درونزا و مبتنی بر اجماع کشورهای منطقه برای صلح و امنیت پایدار به دور از مداخله قدرتهای خارجی تأکید کرد و آمادگی ایران را برای گفتوگوی کشورهای ساحلی خلیج فارس جهت ایجاد سازوکار امنیت جمعی اعلام نمود.
مهدی فضائلی، عضو دفتر حفظ و نشر آثار رهبرمعظم انقلاب، با اشاره به موضع رهبر معظم انقلاب درباره مذاکرات گفت:«از ابتدایی که بحث مذاکره مطرح شد رهبر انقلاب گفتند با مذاکرات عزتمندانه مخالفتی ندارند.» وی افزود:«مذاکره یک ابزار است و مهم است این ابزار را چگونه و در کجا استفاده میکنید.» فضائلی تصریح کرد:«حرام دانستن مذاکره خلاف مشی رهبری و خلاف عقل است. برخی معتقدند این چیزی که اتفاق افتاده به رهبری تحمیل شده؛ قطعاً اینگونه نیست.» وی دلیل لغو مذاکرات فنی امروز را درگیریهای شبهای گذشته و انتظار برای اجرای برخی شروط از جمله امکان برداشت پولهای بلوکه شده عنوان کرد و تأکید کرد نگاه باید به آینده باشد، نه ماندن در گذشته.
اکانت ردیابی ترددهای دریایی «منچاوسینت» اعلام کرد بر اساس مفاد ۲ و ۵ تفاهمنامه ایران و آمریکا، «تنگه در تصاحب ایران است و مسئولیت مدیریت تنگه هرمز بر عهده ایران میباشد.» در همین حال، خاویر بلاس، تحلیلگر ارشد بلومبرگ، نیز هشدار داد:«هرگونه تلاش برای ایجاد ترتیبات غیر از مدیریت ایران، تنها شرایط را پیچیدهتر میکند و بازگشایی تنگه را به تأخیر میاندازد.»
ناتاشا پیرک موسار، رئیسجمهور اسلوونی، با انتقاد از جنگ علیه ایران گفت:«جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران یک اشتباه بود و فکر میکنم ترامپ این موضوع را فهمیده است.» وی با تمجید از نقش میانجیگری قطر افزود که اتحادیه اروپا در عرصه بینالمللی به دلیل نبود وحدت در سیاست خارجی، مانند یک «کوتوله» به نظر میرسد. موسار تصریح کرد:«سالها را از دست دادیم تا رهبران اروپا قانع شوند که برای پایان دادن به جنگ اوکراین، کانالهای ارتباطی با روسیه را باز کنند.» وی همچنین خواهان آغاز گفتوگو درباره سیاست دفاعی مشترک اروپایی و کاهش وابستگی به آمریکا شد و خواستار تحقیقات درباره مداخله رژیم صهیونی در انتخابات اروپا شد.
عطاءالله تارر، وزیر اطلاعرسانی پاکستان، از عملیات زمینی و هوایی ارتش این کشور در مناطق مرزی با افغانستان خبر داد و گفت:«این عملیات در واکنش به مجموعهای از حملات اخیر گروههای مسلح در نقاط مختلف کشور آغاز شده است.» مقامهای پاکستانی اعلام کردند در جریان این عملیات دستکم ۲۹ شبهنظامی کشته شدهاند. در مقابل، منابع افغانستانی به شبکه المیادین اعلام کردند حملات پاکستان مناطق غیرنظامی در سه استان مرزی افغانستان را هدف قرار داده و در منطقه سمکنی در ولایت پکتیا و استان کنر، شماری از غیرنظامیان کشته و زخمی شدهاند.