نقض غیرمستقیم قوانین بین المللی

نیما گلیاری

تهدید به حمله علیه زیرساخت‌های انرژی و بازی با روان و آرامش شهروندان، مصداق بارز عبور از خط قرمزهایی است که جامعه جهانی آن را برنمی‌تابد اما این روزها به صورت مکرر از سوی ترامپ تکرار می شود.
این‌گونه تهدیدها نه تنها امنیت ملی یک کشور را هدف قرار می‌دهند، بلکه مستقیماً حیات میلیون‌ها انسان بی‌گناه را در معرض خطر قرار می‌دهند.
جامعه بین‌المللی بارها تأکید کرده است که زیرساخت‌های حیاتی، به‌ویژه شبکه‌های انرژی، نباید به ابزار جنگ روانی یا فشار سیاسی تبدیل شوند.
حتی تهدید کلامی در این حوزه نیز باید به‌طور کامل کنار گذاشته شود، زیرا چنین سخنانی اضطراب جمعی ایجاد می‌کند، اعتماد عمومی را از بین می‌برد و آرامش روانی شهروندان را مختل می‌سازد.
حمله به یک نیروگاه یا هر بخش از شبکه انرژی، پیامدهایی فراتر از قطع موقت برق دارد.
زندگی روزمره افراد سالم به‌شدت مختل می‌شود: سیستم‌های گرمایش و سرمایش از کار می‌افتد، آب آشامیدنی در بسیاری از مناطق تأمین نمی‌شود، حمل‌ونقل عمومی فلج می‌گردد و ارتباط‌های ضروری قطع می‌شود.
اما ابعاد انسانی این فاجعه بسیار عمیق‌تر است. هزاران بیمار در بیمارستان‌ها، خانه‌های سالمندان و منازل شخصی، زندگی‌شان وابسته به دستگاه‌هایی است که با برق کار می‌کنند.
دستگاه‌های تنفس مصنوعی، مانیتورهای قلبی، پمپ‌های انسولین، دستگاه‌های دیالیز و سیستم‌های نگه‌دارنده حیات، همگی به جریان پایدار برق نیازمندند. قطع ناگهانی برق می‌تواند در عرض چند دقیقه جان این بیماران را بگیرد.
بازی با روان شهروندان از طریق چنین تهدیدهایی، خود نوعی خشونت غیرمستقیم است.
ایجاد ترس مداوم از قطع برق یا حمله به نیروگاه‌ها، سلامت روان جامعه را تضعیف می‌کند و احساس ناامنی را گسترش می‌دهد. جامعه جهانی این رفتارها را مغایر با اصول حقوق بشردوستانه و قوانین بین‌المللی می‌داند.
احترام به زیرساخت‌های حیاتی و اجتناب از هرگونه تهدید علیه آن‌ها، نه یک انتخاب سیاسی، بلکه یک ضرورت انسانی است. تنها با پرهیز کامل از این‌گونه اقدامات و تهدیدها می‌توان از فجایع انسانی جلوگیری کرد و آرامش و کرامت شهروندان را حفظ نمود.

چرا روایت آمریکا در هیروشیما پیروز شد و در میناب شکست خورد؟

‏ظرفیت‌های بی‌نظیر زیارت حسینی در تقویت جبهه مقاومت و تبیین آرمان‌های انقلاب اسلامی

اربعین؛ تجدید بیعت امت اسلام برای آزادی قدس و زمینه‌سازی ظهور

حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی مصباح یزدی

‏اجتماع عظیم اربعین حسینی امسال در شرایطی برگزار می‌شود که پیوند ملت‌های مسلمان و جبهه مقاومت بیش از گذشته استحکام یافته است. حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی مصباح یزدی، عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره)، در یادداشت پیش ‌رو راهپیمایی اربعین را فرصتی بی‌نظیر برای تبیین چهره پلید استکبار، پرهیز از تفرقه و اعلام آمادگی برای نبرد با صهیونیسم می‌داند و به تشریح وظایف زائران در این همایش بین‌المللی می‌پردازد:
امسال در حالی اجتماع عظیم جهانی اربعین سیدالشهدا(ع) تشکیل می‌شود که عالم اسلام به تازگی مراسم سوگواری سیدالشهدای انقلاب اسلامی را در ایران و عراق برگزار کرده است.
شهادت آن بزرگمرد که شباهت‌هایی با شهادت سید و سالار شهیدان داشت، پیام انقلاب اسلامی را بیش از پیش جهانی و پیوند امت اسلامی را مستحکم‌تر کرد. ملت آگاه عراق با تشییع پیکر پاک امام شهید، پیوند عمیق خود را با آرمان‌های انقلاب اسلامی بیشتر کرد. به همین دلیل، امسال ظرفیت بیشتری برای ارتباط همدلانه و مؤثر و تبیین آرمان‌های انقلاب و چگونگی تداوم آن در زیارت اربعین وجود دارد.
معرفی چهره پلید رژیم صهیونیستی و آمریکای جهان‌خوار و ضرورت پرهیز از فریب آنان و پذیرش ذلت تسلیم و ضعف در عرصه‌های مختلف علمی، نظامی، اقتصادی، امنیتی و فرهنگی، تقویت روحیه خودباوری، امید، اعتماد و اتکا به خدای متعال در سایه توسل به اهل بیت عصمت و طهارت(ع)، همراه با ایمان به نصرت الهی و قطع امید از جبهه کفر و نفاق و عدم ترس از آن‌ها، درس‌آموزی از واقعه کربلا و شناختن کربلاهای امروز و فردایی که امت اسلام با آن‌ها مواجه است، تجدید بیعت با رهبر معظم انقلاب اسلامی،‌ باورمندی به توانایی‌های امت اسلام و ضعف و ناتوانی دشمن و آشنایی با نقشه‌های شوم او، اعلام آمادگی برای دفاع از مظلومان و مستضعفان و نبرد با صهیونیسم غاصب تا آزادی قدس شریف، همبستگی و تقویت جبهه مقاومت در همه بلاد اسلامی، از لبنان، سوریه، عراق و ترکیه تا یمن، بحرین، ایران، پاکستان و افغانستان، پرهیز از تفرقه و اختلاف و سرگرم شدن به مسائل فرعی و حاشیه‌ای‌ و اتحاد حول محور ولایت برای نابودی دشمن مشترک اسلام و ارزش‌های انسانی، مهم‌ترین محورهایی هستند که می‌بایست در تعاملات و گفت‌وگوهای صمیمانه میان برادران و خواهران از همه کشورهای اسلامی شرکت‌کننده در این راهپیمایی عظیم مد نظر قرار گرفته و هر کسی به فراخور توان و بیان خود درصدد تبیین آن‌ها برآید. ایجاد پویش‌های میلیونی برای اعلام آمادگی برای خونخواهی نایب امام عصر(عج) و نبرد با دشمنان اسلام و بشریت و اعلام وفاداری به آرمان‌های انقلاب اسلامی، در سطح بین‌المللی می‌تواند بسیار اثرگذار باشد.
همان ‌گونه که ملت ایران با الهام از راهپیمایی اربعین و مواکب آن و با حضور خیابانی طی پنج ماه سد مستحکمی در برابر استکبار و ایادی داخلی آن ساختند، ملت‌های مسلمان در سایر کشورها باید از تجارب ملت ایران در مبارزه و مجاهدت در راه خدا درس بیاموزند و با تقویت باورهای اسلامی خود، درصدد رفع موانع و زمینه‌سازی برای بسط اسلام در عرصه‌های اجتماعی باشند، بدان امید که با این زمینه‌سازی جهانی، شرایط برای ظهور موفور السرور منجی عالم بشریت، حضرت بقیة‌الله الاعظم روحی و ارواح العالمین له الفدا هر چه سریع‌تر فراهم شود.
کسانی که توفیق حضور در این مراسم بی‌نظیر معنوی و سیاسی را پیدا می‌کنند مجاهدت‌های کسانی را که در این راه از نثار جان و مال و فرزند و آبرو دریغ نکردند به یاد داشته باشند و آن‌ها و نیز جاماندگان از این راه را در ثواب این عمل بزرگ شریک گردانند، بدان امید که مورد عنایت و شفاعت شهدا و شریک در اعمال خیر دیگران باشند. «رَزَقَنَا اللهُ زِیَارَةَ الْحُسَیْنِ وَ شَفَاعَتَهُ وَ جَعَلَنَا مِنَ الطَّالِبِینَ بِثَارِهِ مَعَ الْإِمَامِ الْمُنْتَظَرِ (عَجَّلَ اللهُ فَرَجَهُ الشَّرِیفَ)».

سید مهدی مرویان حسینی 

قبر پهلوی را کندند

علی کاکادزفولی

وقتی از اربعین سخن می‌گوییم، نخستین تصویر، انبوه انسان‌هایی است که در مسیری مشترک حرکت می‌کنند؛ جمعیتی عظیم که از زبان‌ها، کشورها، طبقات و موقعیت‌های اجتماعی متفاوت آمده‌اند. اهمیت اربعین اما به مساله اساسی‎تری برمی‌گردد و آن این است که چگونه میلیون‌ها انسان، بدون آنکه یکدیگر را بشناسند، وارد شبکه‌ای از اعتماد، خدمت و همکاری می‌شوند. از این منظر، می‌توان گفت نوعی «جامعه همکاری» شکل گرفته و در عین حال، این جامعه الگویی برای فهم معماری قدرت اجتماعی است.
قدرت را معمولا در دولت، ارتش، ثروت، رسانه و نهادهای رسمی جست‌وجو می‌کنیم. تصور رایج این است که جامعه زمانی قدرتمند است که حکومت مقتدر، اقتصاد بزرگ یا ابزارهای نظامی پیشرفته داشته باشد اما نوع دیگری از قدرت وجود دارد که کمتر دیده می‌شود؛ توانایی انسان‌ها برای اعتماد به یکدیگر، تقسیم منابع، مراقبت از غریبه‌ها و سازمان‌ دادن به همکاری بدون اجبار مستقیم. این همان چیزی است که می‌توان آن را «قدرت اجتماعی» نامید.
«اربعین» یکی از بزرگ‌ترین صحنه‌های ظهور این قدرت است. در این مراسم، میلیون‌ها تصمیم کوچک و پراکنده به نظمی بزرگ تبدیل می‌شود. کسی خانه‌اش را در اختیار زائران قرار می‌دهد، دیگری غذا می‌پزد، فردی کفش‌ها را مرتب می‌کند، پزشکی رایگان درمان می‌کند، جوانی بار سالمندی را حمل می‌کند و خانواده‌ای تمام پس‌انداز محدود خود را برای چند روز پذیرایی هزینه می‌کند. هیچ‌یک از این کنش‌ها به‌تنهایی رخدادی بزرگ نیست اما ترکیب آنها شبکه‌ای چنان عظیم می‌سازد که قادر است جمعیتی چند میلیونی را پشتیبانی کند.
راز اربعین این است که همکاری را از یک تکلیف سنگین به عملی معنادار و منزلت‌آفرین تبدیل می‌کند. در بسیاری از نظام‌های اداری، انسان‌ها فقط در برابر حقوق، دستور یا الزام قانونی کار می‌کنند. در بازار نیز مبادله بر سود و منفعت شخصی استوار است اما در اربعین، خدمت خود به منبع هویت و اعتبار تبدیل می‌شود. خادم احساس نمی‌کند چیزی را از دست داده است، تصور می‌کند با بخشیدن زمان، غذا و آسایش، به زندگی خود معنا افزوده است.
این تغییر در منطق انگیزش فردی و اجتماعی بسیار مهم است. هر جامعه‌ای برای بقا به همکاری نیاز دارد اما اجبار و پول همیشه برای ایجاد همکاری کافی نیست. جامعه زمانی از قدرت درونی برخوردار می‌شود که افراد، خیر عمومی را صرفا مسؤولیت دولت یا دیگران ندانند. اربعین لحظه‌ای است که در آن، مسؤولیت از نهادهای رسمی به متن جامعه منتقل می‌شود. مردم منتظر نمی‌مانند یک سازمان مرکزی تمام نیازها را تشخیص و پاسخ دهد، بلکه خود به بازیگران تولید نظم تبدیل می‌شوند.
از این جهت، اربعین را می‌توان نوعی «فناوری اجتماعی» دانست. فناوری اجتماعی مجموعه‌ای از قواعد، نمادها و سازوکارهاست که همکاری میان انسان‌ها را آسان می‌کند. همان‌طور که یک نرم‌افزار، ارتباط میان اجزای مختلف را تنظیم می‌کند، رویداد اربعین نیز با استفاده از مسیر، موکب، زیارت، فرهنگ میزبانی و روایت عاشورا، میلیون‌ها فرد پراکنده را به یک شبکه همکاری تبدیل می‌کند.
معماری اجتماعی موکب هم در نوع خود جالب است؛ موکب نهاد اجتماعی کوچکی است که نیاز و امکان را به یکدیگر متصل می‌کند. زائر لازم نیست صاحب موکب را بشناسد، قرارداد امضا کند یا توان مالی خود را اثبات کند. صرف نیازمند بودن، برای دریافت خدمت کافی است. در اینجا رابطه‌ای شکل می‌گیرد که با منطق متعارف بازار که بر مبنای سود و مصرف است، تفاوت دارد. انسان ابتدا به عنوان میهمان و صاحب کرامت دیده می‌شود، نه مشتری یا دریافت‌کننده کمک.
همین امر اربعین را به تمرینی برای اعتماد به غریبه تبدیل می‌کند. زندگی مدرن، به‌ویژه در جوامع گرفتار بحران، انسان‌ها را به احتیاط و بدگمانی سوق می‌دهد. غریبه اغلب به صورت تهدید، رقیب یا مزاحم تصور می‌شود اما در اربعین، غریبه به میهمان تبدیل می‌شود. فردی که ممکن بود در شرایط عادی بر اساس ملیت، زبان، طبقه یا ظاهر قضاوت شود، در این فضا پیش از هر چیز «زائر» است. این تغییر نامگذاری، پدیده بسیار جالبی است. هر جامعه‌ای انسان‌ها را با عناوینی تعریف می‌کند که نوع رابطه با آنان را مشخص می‌کند. وقتی فرد با نام‌هایی چون مهاجر، رقیب، بیگانه یا مشتری نامیده می‌شود، رفتاری متناسب با آن عنوان شکل می‌گیرد اما عنوان زائر رابطه‌ای اخلاقی ایجاد می‌کند. زائر کسی است که باید به او احترام گذاشت، راه را نشانش داد و از او مراقبت کرد. در نتیجه، اربعین نظام ادراک ما از «انسان» را تغییر می‌دهد و نوع نگاه‌مان را نسبت به هم بازتنظیم می‌کند.

قدرت اجتماعی دقیقا همین‌‌جا ساخته می‌شود، چون این نوع قدرت، یعنی توان ایجاد جهانی که در آن، انجام یک کار به‌خصوص، ارزشمند و افتخارآمیز به نظر برسد. در اربعین، خدمت به دیگری به جای آنکه نشانه ضعف یا زیان باشد، نشانه منزلت است. فرد برای آنکه بزرگ دیده شود، به جای فاصله‌ گرفتن از مردم، در برابر آنان خم می‌شود و کفش یا پای زائر را تمیز می‌کند. این وارونگی هم در نوع خود نوعی بازتعریف قدرت است. در منطق متعارف، قدرتمند کسی است که بیشتر دریافت می‌کند و کمتر نیازمند دیگران است. در منطق اربعین، قدرتمند کسی است که توان بیشتری برای بخشیدن و مراقبت‌ از دیگران دارد. این تغییر، قدرت را از سلطه به خدمت منتقل می‌کند. به همین دلیل، اربعین فقط بازتاب قدرت اجتماعی موجود نیست، بلکه خود، قدرت اجتماعی تولید می‌کند. رویداد باشکوه اربعین به ما ثابت می‌کند جامعه ما از ظرفیت عظیمی برای ایثار، سازمان‌دهی و اعتماد برخوردار است. از این حیث نقش این رویداد بزرگ در معماری قدرت اجتماعی ایران را باید مورد تامل جدی قرار داد. این رویداد آنقدر بزرگ است که حتی دولت‌ها را به خدمت خود درمی‌آورد؛ دولت‌های ایران و عراق هر دو خدمتگزار این شبکه اجتماعی بزرگ هستند؛ موضوعی که گاه توسط برخی برعکس فهمیده می‌شود و این عده تصور می‌کنند این رویداد، دولتی است و حکومتی!
از رویداد اربعین درس‌های زیادی می‎‌توان آموخت؛ نوعی تمرین سالانه برای ساختن جامعه‌ای متفاوت؛ جامعه‌ای که در آن، غریبه تهدید نیست، خدمت تحقیر نیست، بخشش زیان نیست و همکاری به فرمان مرکزی وابسته نیست. اربعین توانسته به یک نیروی تمدنی عظیم تبدیل ‌شود، چون اخلاق استثنایی چند روز را به شکل الگویی درآورده که قابل ترجمه به ساختار پایدار زندگی اجتماعی است.