روز جهانی مساجد، یک روز انقلابی
کارکردهای چندگانه مساجد در صدر اسلام که توسط پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) پایهگذاری شده بود باید احیاتر شود به طوری که مسجد کانون گفتوگو، پرسشگری و پاسخ به شبهات نسل جوان باشد
صبح صادق آنلاین / میثم شکوهی
ماجرا از زمانی آغاز شد که یک جریان مسیحی- صهیونیستی در آمریکا شکل گرفت که اعتقاد داشت ویرانی مسجد الاقصی وساخت معبد سوم سلیمان، شرط ظهور حضرت مسیح (ع) است وگرنه این ظهور اتفاق نمی افتد.
بر پایه این اعتقاد، در بیست و یکم اوت ۱۹۶۹ میلادی (۳۰ مرداد ۱۳۴۸)، مسجدالاقصی قبله اول مسلمانان جهان توسط اعضای این جریان به آتش کشیده شد و در اثر این آتش سوزی، به این مکان مقدس و تاریخی، آسیبهای زیادی وارد شد.
رژیم صهیونیستی آتش سوزی مسجد الاقصی را به یک جهانگرد استرالیایی نسبت داد و پس از دستگیری این جهانگرد و تشکیل یک دادگاه نمایشی در تل آویو، وی را بیمار روانی معرفی و او را آزاد کرد.
مردم در کشورهای اسلامی، بدون توجه به تبلیغات رژیم اشغالگر قدس و حامیان غربی آن، تظاهرات گستردهای علیه این اقدام رژیم صهیونیستی برپا کردند.
آتش زدن مسجدالاقصی – اولین قبله مسلمانان - توسط صهیونیستها موجب شد دولتهای اسلامی برای مقابله با خطرهایی که جهان اسلام و مقدسات اسلامی را تهدید میکند، «سازمان کنفرانس اسلامی» را تشکیل دهند .
در اجلاس وزیران امور خارجه کشورهای اسلامی تهران، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به این اجلاس پیشنهاد کرد تا سالگرد آتش زدن مسجدالاقصی توسط رژیم صهیونیستی به عنوان «روز جهانی مساجد» تعیین شود که مورد پذیرش قرار گرفت.
در تجاوز صهیونی-آمریکایی علیه کشورمان که با هدف شکستن اراده ملت و آواره کردن خانوادهها صورت میگیرد، سازههای اجتماعی ریشهدار مثل مساجد و هیئتهای مذهبی نقش ستونهای خیمه جامعه را ایفا میکنند. در فرهنگ اسلامی، مسجد نه فقط یک بنای مذهبی، بلکه «قرارگاه عملیاتی» در بحرانها هستند. در حالی که دشمن با بمبهای پیشرفته، زیرساختهای فیزیکی را هدف میگیردشبکه مساجد به دلیل توزیع گسترده در تمام محلات و پیوند عمیق قلبی با مردم، عملاً آسیبناپذیر است. این نهادها با تلفیق «ایمان» و «امداد»، تهدید آوارگی را به فرصتی برای همبستگی ملی تبدیل میکنند.
اگر چه در گذشته جبههها محدود به نوار مرزی بود، اما در جنگ اخیر دشمن با استفاده از پیچیدهترین امکانات، عمق شهرها را هدف قرار داد و همین امر اهمیت نقشآفرینی مساجد را دوچندان کرد. مساجد در مقطع جنگ رمضان کارکردهای شش گانه داشتند:
۱ـ تقویت مقاومت معنوی از طریق برگزاری محافل قرآنی و ادعیه بود که آرامش را به جامعه تزریق کرد. مساجد در کنار ایجاد فضای معنوی، به عنوان پایگاههایی برای تقویت روحیهی جمعی، آگاهیبخشی و مشارکت فعالانهی مردم در امور جامعه نیز شناخته میشوند. از زمان پیروزی انقلاب اسلامی مساجد به عنوان قلب تپندهی فعالیتهای اجتماعی، نقش کلیدی در تربیت نسلهای متعهد، ترویج ارزشهای اسلامی و تقویت وحدت ملی ایفا کردهاند.
۲- مساجد به کانون بصیرتافزایی و مقابله با نبرد روایتها تبدیل شدند.
مساجد که به فرموده پیامبر اکرم(صلوات الله علیه)؛ انوار الهی اند، به عنوان پایگاه های اجتماعی مؤثر، نقش بسیار مهمی در آگاهی بخشی، بصیرت افزایی و پرورش نسلی انقلابی داشته و زمینه تربیت دینی نوجوانان و جوانان به عنوان آینده سازان کشور، پایبندی آنها به آرمانهای امام خمینی (رضوان الله علیه)، انقلاب اسلامی و شهدای گرانقدر را فراهم می آورند.
مسجد نه فقط یک بنای مذهبی، بلکه «قرارگاه عملیاتی» در بحرانها هستند. در حالی که دشمن با بمبهای پیشرفته، زیرساختهای فیزیکی را هدف میگیردشبکه مساجد به دلیل توزیع گسترده در تمام محلات و پیوند عمیق قلبی با مردم، عملاً آسیبناپذیر است
قطع به یقین از جمله نهادهایی که می تواند در تحقق این اهداف عالیه به مساجد کمک کند و در احیای کارکرد های مسجد، ترویج فرهنگ قرآنی، اشاعه سیره نبوی، تبلیغ آموزه های اهل بیت(علیه السلام)، تقویت بنیه اعتقادی و ایمانی و نیز تحکیم بنیان خانواده مؤثر باشد و در قالب یک خاکریز فرهنگی محکم، به عنوان خط مقدم مبارزه با تهاجم فرهنگی و جنگ نرم دشمنان با سلاح علم، اخلاص و عمل لحاظ شود، کانون های فرهنگی هنری مساجد می باشند.
۳ـ ایجاد انسجام و همبستگی اجتماعی سومین کارکرد حیاتی مساجد است در حالی که دشمن با تمام توان رسانهای خود به دنبال ایجاد تفرقه میان اقوام و سلایق مختلف بود، مساجد با محوریت محلات،توانستند تمامی اقشار را زیر چتر اتحاد ملی گرد هم آورند.از گذشته تاکنون مساجد فقط به عبادت محدود نبوده اند و از گذشته تا امروز کارکردهای اجتماعی، فرهنگی و حتی مدیریتی برای جامعه داشته است.در گذشتههای دور، مسجد مرکز اصلی زندگی اجتماعی مردم بود. مساجد، امروز نقش مهمی در همبستگی اجتماعی داشته اند و در بسیاری از شهرها و محلات گردهمایی های مردمی کاملا مسجد محور است،حمایت از افرادی که از شروع جنگ تحمیلی آسیب دیده اند نیز با محوریت مساجد و سایر مراکز دینی در حال انجام است.
۴ـ مساجد سنگرهای خدمت اجتماعی در طول جنگ رمضان بود این اماکن به مرکز تعاون و رسیدگی به خانواده شهدا، مجروحان و آسیبدیدگان اقتصادی تبدیل شدند.تجربه ای که در جریان جنگ ۱۲ روزه در کشور مطرح شد، موضوع قرارگاه مساجد بود؛ به این معنا که مسجد به عنوان یک پایگاه و قرارگاه، محل مدیریت امور محله، روستا یا شهر قرار گیرد. به نظر می رسد این نگاه، بازگشت به بخشی از کارکرد اولیه مسجد است که شاید در طول سال های گذشته از آن فاصله گرفته ایم و مسجد می تواند ظرفیت های محله راشناسایی و در شرایط عادی و بحرانی مدیریت کند.
مسجد می تواند در حوزه امنیت اجتماعی، دفاع، امدادرسانی، مدیریت بحران و مداخله در مسائل اجتماعی نقشآفرین باشد و تجربه تشکیل قرارگاه های مساجد، تجربه ای قابل توجه است که باید برای آینده بیشتر مورد بررسی و استفاده قرار گیرد. با قراردادن شبکه نماز جماعت در کنار ظرفیت های مردمی محله، ارتباط میان مردم تقویت شده و در زمان بحران، سازماندهی و کمک رسانی سریع تر فراهم شد و این همان ظرفیتی است که از یک مسجد تراز انتظار می رود.
۵ـ ایجاد آمادگی و بعثت مردم در میادین بود بطوری که با بسیج همگانی و افزایش روحیه انقلابی ،نمازگزاران و سایر اقشار را به حضور در میادین و خونخواهی قاتلان امام شهید و هموطنان شهید دعوت نمودند وعامل مبعوث شدن امت شهید پرور گردید.پس از بعثت و شکلگیری ارادهای جمعی برای تحقق فرمان الهی و ایستادگی در برابر زورگویی و استکبار، سطح مسئولیت ما در قبال مسجد و کارکردهای آن بهمراتب افزایش یافته است. نمیتوان جامعهای را مبعوث دانست، اما نسبت به روندی که خداوند برای حرکت آن جامعه با محوریت و مرکزیت مسجد طراحی کرده، بیاعتنا بود. بنابراین انتظار میرود امت مبعوث، پس از این مرحله، مسئله مسجد را بسیار جدیتر از گذشته دنبال کند.
۶- توسعه و پیشبرد گفتمان انقلاب اسلامی بوده که به فرموده امام خمینی(ره)مساجدسنگرهستند واین سنگرها باید حفظ گردد که با نقش آفرینی و هدایت جوامع محلی سرنوشت انقلاب اسلامی را رقم می زنند.
مساجد در نزدیک به 200 روزی که از جنگ رمضان گذشته، به عنوان کانون اصلی اجتماعات مردمی، بار دیگر ثابت کردند که یکی از اصلیترین ارکان دفاع از تمامیت ارضی ایران و آرمانهای جمهوری اسلامی هستند.
اداره مسجد ارکانی دارد که بیشک امام جماعت مهمترین آن است، هرچند نباید از نقش هیئت امنا نیز غافل شد.امام جماعت به عنوان پدر معنوی،اگر برنامهریزی خود را بر اساس مقتضیات زمان و مکان تنظیم کند و به تفاوتهای سنی و نیازهای مخاطبان توجه داشته باشد، مسجد را به کانون زنده و سرزندهای بدل خواهد کرد.
در این دوران شاهد بودیم که حتی کسانی که نارضایتی و گلایههایی داشتند، برای دفاع ملی اختلافات را کنار گذاشتند و در این میان، امام جماعت نقشی حیاتی در شکلگیری این دفاع ملی ایفا کرد.یکی از مهمترین وظایف، حفظ این سرمایه اجتماعی ارزشمند و دیدنِ همه اقشار جامعه با هر نوع سلیقه ای است.
درک درست از واقعیتهای جامعه، از سوی امام جماعت، مانع از شکلگیری نفاق و تفرقه میشود و امام جماعت، در واقع امامِ جامعهی اطراف خویش است و باید برای همه امامت کند تا بتواند دستاورد بزرگ همبستگی اجتماعی و وحدت ملی را که در دل جنگ رمضان پدید آمد، صیانت کند.همکاری نزدیک امام جماعت، هیئت امنای فعال و پایگاههای بسیج علت اصلی حفظ سرمایه اجتماعی و روحیه تعاونی است که در مساجد به دست آمده است.
ما فرزند مسجد و تربیتیافته فعالیتهای مذهبی و اجتماعی این نهاد هستیم و معتقدیم رزمندگان و فرماندهان دفاع مقدس نیز عمدتاً ثمره همین فضا بودند، کارکردهای چندگانه مساجد در صدر اسلام که توسط پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) پایهگذاری شده بود باید احیاتر شود به طوری که مسجد کانون گفتوگو، پرسشگری و پاسخ به شبهات نسل جوان باشد و سخن را با فرمایش امام شهیدسیدعلی خامنه ای(قدس سره) به پایان می بریم:«فراموش نکنیم که «روز مسجد» اساساً یک روز انقلابی است؛ یعنی تشکیل این روز و تعیین این روز که به خواست و مطالبۀ جمهوری اسلامی بود و در سازمان کنفرانس اسلامی بهعنوان «روز مسجد» تصویب شد، بهمناسبت آتش زدن مسجدالاقصی است؛ بهمناسبت مقابلۀ با دشمن صهیونیست است؛ اساس این روز یک چنین اساسی است؛ با این نگاه به روز مسجد نگاه کنید و حرکت را در این مسیر قرار بدهید.»
منبع: هفته نامه صبح صادق
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
