وحدت از آرمان تا قدرت

روز دی و آخرین حربه

حمید روشنائی

روز دی (D-day) در اصطلاح نظامی به ۶ ژوئن ۱۹۴۴ گفته می شود که در آن نیروهای متفقین از بندر نرماندی به نیروهای آلمانی حمله کردند و شکست متحدین را رقم زدند. ترامپ رئیس جمهور آمریکا این اصطلاح را برای آغاز تشدید محاصره اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران به کار برده تا القاء کند که پایان حکومت ایران با تحریم های اقتصادی به جای نظامی صورت خواهد گرفت.
آمریکا در طول ۴۷ سال گذشته و حتی قبل از آن، اقدامات بسیاری علیه کشورمان انجام داده است. از کودتای ۲۸ مرداد۱۳۳۲، تا واقعه طبس، سقوط هواپیمای مسافربری تهران – دبی و تحریم های اقتصادی، سیاسی و تجاری که در آن، دیگر کشورها و سازمان های بین المللی را موظف به همراهی نمود. ترامپ نیز، به نوبه خود مشکلاتی برای جمهوری اسلامی به همراه داشته است از جمله شهادت شهید سلیمانی، بی اثر کردن توافق برجام، حمله به مراکز هسته ای ایران و .. اما بزرگترین حماقت وی، حمله نظامی به کشورمان بوده است. حمله ای که در اولین گام آن، رهبر انقلاب، فرماندهان نظامی و مقامات سیاسی، بچه های مدرسه میناب را به شهادت رساند و در گام های بعدی، مراکز صنعتی، مسکونی، تجاری و زیرساخت‌های اقتصادی و نظامی و.. را مورد حمله قرار داد. حملاتی که هرگز نتوانست به نتیجه دلخواه ترامپ بینجامد. استفاده اخیر ترامپ از یک واژه نظامی ( D-day ) برای تشدید تحریم های اقتصادی، نشان می دهد که وی در به سقوط کشاندن نظام جمهوری اسلامی از طریق جنگ، شکست خورده و اکنون حربه ای جدید برای فراموشی گذشته به کار برده است. اما فاکتورهای احتمالی موفقیت و شکست رئیس جمهور آمریکا در این حربه آخر چیست؟
فاکتور موفقیت:
1- ویژگی های اقتصادی ایران: وابستگی به فروش نفت، ساختار ضعیف اقتصادی، تورم و رکود شدید، نبود مدیریت صحیح و.. که موجب گردیده تا اقتصاد ایران در شرایطی نامطلوب قرار گیرد؛
2- مشکلات روابط خارجی: بدلیل جنگ و مسائل گذشته در سیاست خارجی، روابط کنونی ایران با کشورهای مختلف از جمله همسایگان با مخاطراتی مواجه است که شرایط را سخت و پیچیده کرده است؛
3- هژمونی آمریکا در منطقه: برخی کشورهای همسایه که دوستی نزدیکی با ایران دارند، روابط پیچیده ای هم با ایالات متحده دارند که ممکن است در زمان بحران از ایران فاصله بگیرند و کشورمان تنها بماند؛
4- چین و بحران جهانی اقتصاد: چین نشان داده است که علیرغم خواسته اش برای تضعیف ایالات متحده، از نظر اقتصادی خواهان آرامش در جهان بوده و با مدیریت واردات خودش و همچنین استفاده از ذخایر یک میلیارد بشکه نفت، سعی در کاهش از آسیب دیدن در این ماجرا داشته است که با منافع ما در مقابل آمریکا تناسب ندارد؛
5- روسیه و مشکلاتش: مسکو نیز که درگیر جنگ با اوکراین است بعنوان کشوری که همسویی با ما در مقابل آمریکا دارد، ممکن است برای منافع خودش کنار کشیده و همراهی نکند.
فاکتور شکست آمریکا:
1- تاریخ مقاومت ایران: سال هاست که ایران تحت تاثیر سخت ترین تحریم ها و محاصره اقتصادی بوده و توانسته است در طول این مدت، تحریم ها را دور بزند و در برابر آمریکا و اروپا مقاومت نماید. بدین خاطر صرف افزایش تحریم ها نمی تواند کارساز باشد؛
2- آثار و نتایج تحریم ها: سابقه تحریم ها نشان داده است که هیچ دولتی به صرف وجود تحریم از بین نرفته بلکه ملت ها هستند که از آن آسیب می بینند. فشار محاصره اقتصادی ممکن است برای دولت ها مشکل ساز باشد اما در نهایت این مردم هستند که بار آن را بدوش می کشند؛
3- هزینه زیاد تحریم: علاوه بر مشکلات لجستیکی محاصره دریایی ایران و ضعف ناوگان های آمریکایی (که به تجربه اثبات شد)، وجود نظارت شدید و مقابله جویی با هرگونه کمک به ایران، موجب صرف انرژی بسیاری برای آمریکا خواهد شد و هزینه بالایی را برای آن به همراه خواهد داشت.
4- افزایش قیمت نفت: ادامه بسته بودن تنگه هرمز و محاصره دریایی ایران، می تواند قیمت نفت را افزایش داده (بخصوص اگر از ذخایر نفتی آمریکا که اکنون زیر ۳۰۰ میلیون بشکه می باشد، بیشتر کاسته شود) و موجب اوج گیری قیمت نفت و فرآوردهای آن شود.
5- آینده سیاسی ترامپ: بزرگترین مانع از ادامه جنگ و تنش با ایران، به مسائل داخلی آمریکا بر می گردد و آن انتخابات میان دوره ای مجالس این کشور است و اینکه دموکرات ها به پیروزی برسند. ترامپ خودش معترف است که پس از آن، آینده ای سخت خواهد داشت.
منظور ترامپ از روزی دی، شروع یک جنگ تازه با ایران است در حالی که او شانس های دیگر خود را امتحان کرده است، و این آخرین حربه او خواهد بود که اگر نتواند به نتیجه برساند، سرنوشتی متفاوت با نرماندی خواهد داشت.

عمادالدین باقی در نامه‌ای به کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل درباره پیامدهای تحریم‌ها هشدار داد

مردم، قربانی سیاست فشار آمریکا

در میانه تشدید تنش‌های سیاسی و فشارهای اقتصادی علیه ایران، عمادالدین باقی، نویسنده و فعال حقوق بشر، در نامه‌ای خطاب به فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، نسبت به پیامدهای انسانی تحریم‌های آمریکا بر زندگی مردم ایران هشدار داده است. باقی در این نامه با تأکید بر اینکه شهروندان عادی بیش از دیگران هزینه تحریم‌ها و تقابل‌های سیاسی را می‌پردازند، از سازمان ملل خواسته است رنج مردم ایران را در میان منازعات ژئوپلیتیک نادیده نگیرد. او همچنین این پرسش را مطرح می‌کند که فشار عامدانه اقتصادی بر غیرنظامیان برای دستیابی به اهداف سیاسی، تا چه اندازه می‌تواند با اصول بنیادین حقوق بشر سازگار باشد؟

 ‌جناب آقای فولکر تورک

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد

با سلام

من کاملا آگاهم که در فضای سیاسی به‌شدت دوقطبی و فزاینده نظامی‌گری که ناشی از سیاست‌های دولت ایالات متحده است، درخواست‌ها برای حمایت از حقوق بشر ممکن است آن‌گونه که شایسته است مورد توجه قرار نگیرند. با این حال، انتظار دارم تا آنجا که در چارچوب اختیارات شماست، برای جامعه جهانی روشن سازید که قربانیان اصلی آنچه ایالات متحده «تحریم‌های کوبنده و بی‌سابقه» می‌نامد، مردم ایران هستند. برخلاف دولت‌ها و نهادهای حکومتی، شهروندان عادی دسترسی ویژه‌ای به ذخایر مالی، مجاری اقتصادی جایگزین یا سایر ابزارهایی که بتوانند خود را با آنها از پیامدهای چنین اقداماتی مصون نگه دارند، ندارند.

مقامات ایالات متحده بارها به‌طور آشکار و صریح اعلام کرده‌اند که یکی از اهداف اعمال تحریم‌ها، وارد‌آوردن چنان فشار و رنج شدیدی بر مردم ایران است که آنان برای تحقق هدف سیاسی مورد نظر ایالات متحده، یعنی سرنگونی دولت ایران، به خیابان‌ها بیایند.

اگر غیرنظامیان عمدا و به امید آنکه به ابزاری برای تغییر سیاسی بدل شوند، در معرض محرومیت اقتصادی و سختی‌های طاقت‌فرسا قرار گیرند، آنگاه مرز میان فشار سیاسی و مجازات دسته‌جمعی یک ملت، از منظر حقوق بشر به مسئله‌ای عمیقا نگران‌کننده تبدیل می‌شود. با مردم عادی هرگز نباید به‌عنوان اهرم فشاری برای دستیابی به اهداف ژئوپلیتیک رفتار کرد. هیچ اختلاف سیاسی، هرچقدر هم که جدی باشد، نمی‌تواند سیاست‌هایی را توجیه کند که آگاهانه بارِ تقابل را بر دوش کل جمعیت غیرنظامی می‌اندازند.

به باور من، این یکی از غیرقابل‌ دفاع‌ترین و زشت‌ترین اشکال رفتار سیاسی در نظم بین‌المللی کنونی است. از این‌رو، از دفتر شما می‌خواهم که به این موضوع نه صرفا به‌عنوان مسئله‌ای در چارچوب تقابل‌های ژئوپلیتیک، بلکه به‌عنوان مسئله‌ای حیاتی در حوزه حقوق بنیادین بشر، کرامت انسانی و حفاظت از غیرنظامیان بپردازد. محترمانه از شما درخواست می‌کنم اطمینان حاصل کنید که رنج مردم ایران در میان محاسبات ژئوپلیتیک نادیده گرفته نمی‌شود و به حاشیه نمی‌رود. حقوق و کرامت آنان باید همچنان در کانون گفتمان بین‌المللی حقوق بشر باقی بماند.‌

گزارش دیــدار 7 دستور با محوریت انسجام

مسعود حمیدی

سقاب‌ و آدرس غلط درماجرای بنزین

مهدی حسن زاده

این یک منطق روشن مدیریتی است که متولی اجرای یک کار بزرگ و با حواشی و تبعات مختلف باید فضای اطراف کار خود را آرام کند تا بتواند متمرکز بر پروژه مهمی که به او محول شده کار خودش را جلو ببرد. در این میان چنین مدیری نباید به‌دنبال حاشیه‌ها، نقدهای پررنگ و حاشیه‌برانگیز و ارسال پیام‌هایی در تضاد با مسئولیت اصلی‌اش باشد.
رئیس سازمان بهینه‌سازی که این روزها متولی اجرای طرح جدید درباره بنزین شده است، به تازگی مدعی شده هر دو جناح کشور در قاچاق سوخت دست دارند و اگر بخواهم دکان آن‌ها را تعطیل کنم شیشه‌هایم را خرد می‌کنند. این اظهارات واکنش‌های فراوانی به دنبال داشته است. البته که پدیده قاچاق را نباید فقط در سطح خرد و افرادی که از مرز در حد چند گالن بنزین یا گازوئیل جابه‌جا می‌کنند، دید، بلکه حتماً افراد قدرتمندی شبکه‌های سازمان‌یافته قاچاق سوخت دارند ولی ارسال آدرس‌های کلی که طیف وسیعی را دربرمی‌گیرد و تصویری مافیایی از قاچاق سوخت و چهره‌ای سوپرمن‌وار از فردی که قرار است به قیمت خرد شدن شیشه‌های پنجره‌اش جلو آن بایستد، منطق قابل درکی ندارد.
واقعیت این است در موضوع بنزین که قرار است روی میز تصمیم‌گیری دولت و رئیس سازمان بهینه‌سازی قرار بگیرد، مسئله قاچاق، چندان موضوعیتی ندارد و بسیاری از دستگاه‌های کارشناسی معتقدند به دلایل مختلف فنی، بیشتر از بنزین، گازوئیل قاچاق می‌شود. علاوه بر این مهم‌تر از اینکه جامعه قاچاق را امری سیاسی بداند که قرار است با ورود شجاعانه مردی نظیر آقای سقاب، تدبیر شود، اقناع جامعه درباره ضرورت تغییر روند عرضه و قیمت‌گذاری بنزین است. شاید ادعا شود چون قیمت ارزان است و قاچاق می‌شود پس باید قیمت را افزایش دهیم تا قاچاق رفع شود اما واضح است که فاصله قیمت بنزین در داخل و خارج چقدر است و اصلاح قیمت اگر به اندازه‌ای باشد که شکاف بسیار زیاد فعلی را کاهش جدی دهد با شوک‌درمانی مواجه هستیم که پاسخ به مردمی که در معرض آن قرار می‌گیرند، دست داشتن دو جناح در قاچاق نیست، بلکه این است که در اصلاح قیمت بنزین چه فشاری قرار است وارد شود. اینجا حتی صحبت از عموم مردم به معنای دارندگان خودروهای شخصی و فشار قیمتی بر آن‌ها نیست بلکه بحث بر سر وانت‌بارها، خودروهای تاکسی اینترنتی، پیک‌های موتوری و کلیه افرادی است که بنزین ارزان موجب رونق کسب و کار آن‌ها شده و با بنزین گران، معلوم نیست چه بر سر چنین کسب و کارهایی می‌آید. اینجا دیگر بحث قاچاق و آدرس سیاسی برای آن راه‌گشا نیست بلکه باید موضوع بنزین به گونه‌ای تدبیر شود که به کسب و کارهای مرتبط با بنزین ارزان، فشار سنگین و غیر قابل تحملی وارد نشود که منجر به تبعات اجتماعی و امنیتی شود.
اگر رئیس سازمان بهینه‌سازی تصور می‌کند گفتن واقعیت‌های روشن مثل سهم استانداردهای پایین خودروهای داخلی در مصرف بالای بنزین، موجب همراهی مردم با طرح بنزین می‌شود، تصور غلطی است؛ چرا که همان انگاره عمومی را تقویت می‌کند که به جای افزایش قیمت و فشار بر مصرف‌کننده، استانداردهای تولید خودرو را ارتقا دهید تا خودرو کم‌مصرف تولید و ناترازی بنزین رفع شود.
صدالبته در مدل عالمانه اصلاحات بنزینی باید توجه شود که اصلاحات قیمتی به تنهایی راه‌گشا نیست و طیف وسیعی از برنامه‌های غیرقیمتی از توسعه سی‌ان‌جی تا ارتقای استانداردهای خودرو و توسعه حمل و نقل عمومی نیز باید به موازات اقدام‌های قیمتی در زمینه بنزین دیده شود. ازاین‌رو باز هم آدرس خودرو غیراستاندارد برای توجیه ضرورت جراحی قیمت بنزین، غلط است و اثر معکوس در همراهی افکار عمومی با اقدام‌های بنزینی دارد.
به نظر می‌رسد هشدارها درباره اقدام شتاب‌زده و شوک‌آور در زمینه بنزین با مواضع هیجانی متولی این مسئله صورت جدی‌تری به خود می‌گیرد و نشان می‌دهد اقدام در زمینه بنزین باید توسط متولی باتجربه، در طرحی پخته‌تر و غیرشوک‌آور و در بستری آرام‌تر انجام شود.

امیر حمزه‌نژاد

 رسوایی‌های اخلاقی میان روسای جمهور آمریکا موضوع عجیب و غریبی نیست. این موضوع حتی در زمان ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ عادی‌سازی هم شده است. در کارنامه کاری حداقل ۵ رئیس‌جمهور آمریکایی، فاجعه رسوایی‌های اخلاقی و روابط نامشروع دیده می‌شود.

رسوایی‌های اخلاقی رؤسای جمهور آمریکا
وارن جی هاردینگ یکی از این موارد بود که با منشی خود روابط نامشروع داشت. فرانکلین دی روزولت، سی‌ودومین رئیس‌جمهوری آمریکا روابط طولانی‌مدتی با لوسی مرسر، منشی همسرش داشت.
جان اف کندی، جوان‌ترین رئیس‌جمهوری تاریخ آمریکا با معشوقه‌های فراوانش شناخته می‌شود. البته رسانه‌های آمریکا و جهان از او و همسرش، ژاکلین کندی، به عنوان یک زوج آمریکایی ایده‌آل یاد می‌کنند! یکی از معشوقه‌های کندی، مریلین مونرو، هنرپیشه سرشناس سینمای هالیوود بود.
رسوایی اخلاقی بیل کلینتون، چهل‌ودومین رئیس‌جمهوری آمریکا که ۳۲ سال پس از کندی وارد کاخ سفید شد نیز از جمله موارد معروف کاخ سفید است. او در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود درگیر رسوایی ارتباط جنسی با مونیکا لوینسکی، کارآموز کاخ سفید شد. این رسوایی به استیضاح کلینتون منجر شد، هر چند مجلس سنای آمریکا رأی به برکناری او از مقام ریاست‌جمهوری نداد.
ترامپ نیز قطعا در همین فهرست جا می‌گیرد. پرونده جفری اپستین در این حوزه قابل توجه است؛ هر چند سعی شده مدارک مربوط به ترامپ در این باره پنهان و حتی پاک شود، منتها باز هم پای زن دیگری در کارنامه کاری روسای جمهور آمریکا باز شده که رسانه‌های آمریکایی و حتی هندی هم توجه زیادی به آن نشان داده‌اند و مطرح شده وی «پرستار پوشک» ترامپ است.

زنی که همواره نزدیک ترامپ می‌ایستد، کیست؟
جالب است کار آنقدر بالا گرفته که بی‌بی‌سی فارسی نیز دست به کار شده و گزارشی درباره «ناتالی هارپ» دستیار اجرایی، مشهور «پرینتر انسانی کاخ سفید» منتشر کرده است. نکته اساسی این است که این زن از نظر جایگاه شغلی در رده بسیار پایینی قرار دارد اما رسانه‌ها و افکار عمومی در شبکه‌های اجتماعی وی را حالا جزو حلقه نزدیک ترامپ می‌نامند.
عنوان رسمی هارپ در کاخ سفید «دستیار اجرایی رئیس‌جمهور» است؛ عنوانی که معمولا به جایگاهی در رده‌های پایین‌تر اشاره دارد و شامل مدیریت امور تدارکاتی، برنامه‌ریزی زمانی، جریان ارتباطات و کارهای دفتری روزمره می‌شود اما به قول بی‌بی‌سی فارسی، خبرنگاران کاخ سفید مرتبا او را می‌بینند که در دفتر بیضی، تنها چند قدم دورتر از ترامپ ایستاده یا برای بسیاری از سفرهای داخلی و خارجی او سوار هواپیمای ویژه ریاست‌جمهوری، ایرفورس وان می‌شود.
کار بی‌بی‌سی فارسی در این دستورالعمل رسانه‌ای بسیار سخت بوده است. این رسانه انگلیسی سعی کرد در عین جنجالی شدن این پرونده، گزارشی درباره آن به نگارش درآورد که فضا را عادی جلوه دهد! جالب است که حتی این رسانه انگلیسی دست به کار ماست‌مالی ماجرای ناتالی هارپ در کاخ سفید شده است.
در کنار گزارش خنثای بی‌بی‌سی، برخی رسانه‌ها نظیر سی‌ان‌ان، دیلی بیست، هندوستان تایمز و... گزارش‌های دیگری پیرامون نقش هارپ در کنار ترامپ منتشر کرده‌اند، خصوصا که انتشار یک تصویر از دستیار جوان ترامپ که یک کیف مشکوک به پوشک را حمل می‌کند، کاربران آمریکایی را به صرافت انداخته تا هارپ را «پرستار پوشک» ترامپ معرفی کنند.

رد پای این زن همه‌‌جا دیده می‌شود!
میزان نزدیکی این زن به ترامپ تا جایی است که در ماجرای رسوایی فرودگاه ترکیه، زمانی که ترامپ در جابه‌جایی مخفیانه داخل کامیون حمل غذا از هواپیمای ریاست‌جمهوری به یک هواپیمای دیگر رفت و وزیر خارجه‌اش را در هواپیمای قبلی جا گذاشت، هارپ را همراه خود برد!
این ماجرا زمانی بیشتر از گذشته پررنگ شد که یک نامه تمجیدآمیز و حتی پرستش‌گونه از هارپ درباره ترامپ منتشر شد. نشریه «دیلی بیست» در این راستا از ۲ نامه هارپ پرده برداشته است. در این ۲ نامه، هارپ طوری ترامپ را ستایش کرده که به قول برخی رسانه‌های آمریکایی، راه هرگونه شایعه پیرامون چرایی نزدیکی این دستیار به ترامپ را باز نگه داشته است.
در این نامه‌ها، هارپ که ۳۵ ساله است، ترامپ را «نگهبان و محافظ خود در زندگی» می‌نامد، ادعا می‌کند «هیچ‌کس بیشتر از او مرا نمی‌شناسد یا به من اهمیت نمی‌دهد» و خود را «بی‌لیاقت» نسبت به ترامپ اعلام می‌کند. این نامه‌ها، دستیاری دوست‌داشتنی را به تصویر می‌کشد که فوق‌العاده برای رئیس‌جمهور احترام قائل است و به نظر می‌رسد او را به عنوان یک چهره قهرمان‌گونه می‌بیند.
هارپ در این نامه که نوعی خودتحقیری برای ستایش ترامپ در آن دیده می‌شود، می‌نویسد: «من باید گذشته‌ام را با حالم پیوند دهم و نسخه بهتری بسازم که باعث افتخار شما شود و لطفا وقتی شکست خوردم، به من بگویید. شما حق مطلق دارید در صورت لزوم، وقتی لیاقتش را دارم، مرا سرزنش کنید، زیرا هیچ‌کس بیشتر از من نمی‌داند یا به من اهمیت نمی‌دهد».
هر چند افکار عمومی در برابر چنین موردی حساس شده‌اند، با این حال، آنطور که از گزارش بی‌بی‌سی فارسی مشخص است، دستور کار رسانه‌های غرب پنهان‌کاری و عادی جلوه دادن چنین مواردی، خصوصا درباره ترامپ است.
این رسانه انگلیسی درباره توجیه چنین موضوعی می‌گوید: «از مگی هابرمن، روزنامه‌نگاری که گزارش‌های گسترده‌ای درباره دوره‌های ریاست‌جمهوری ترامپ منتشر کرده، هنگام حضور در شبکه خبری «ام‌اس‌ان‌بی‌سی» پرسیده شد چرا ترامپ هارپ را با خود به هواپیمای محرمانه برده است. او پاسخ داد: «هارپ برای ترامپ حکم یک همراه آرامش‌بخش را دارد؛ کسی که به او احساس امنیت و آسودگی می‌دهد».

تغییر روایت برای پرده‌پوشی یک رسوایی
آنچه در این میان اهمیت دارد، صرفا بررسی روابط شخصی روسای جمهور آمریکا نیست؛ مساله مهم‌تر، تغییر معیارهای رسانه‌ای و افکار عمومی در مواجهه با این رفتارهاست. رسوایی کلینتون زمانی به یک بحران سیاسی تمام‌عیار تبدیل شد و حتی پای استیضاح رئیس‌جمهور را به میان آورد اما امروز در مواجهه با حاشیه‌های پیرامون ترامپ، همان حساسیت جای خود را به توجیه، عادی‌سازی و تقلیل ماجرا به «روابط کاری» داده است.
این دوگانگی نشان می‌دهد مساله در آمریکا فقط رفتار رؤسای جمهور نیست، بلکه استانداردهای دوگانه‌ای است که رسانه‌ها برای مواجهه با صاحبان قدرت به کار می‌گیرند. رفتاری که زمانی «رسوایی ملی» تلقی می‌شد، امروز با تغییر روایت رسانه‌ای می‌تواند به مساله‌ای حاشیه‌ای تبدیل شود؛ گویی در کاخ سفید، نه‌تنها خطوط قرمز، بلکه تعریف رسوایی نیز تغییر کرده است.