داود هرميداس باوند، استاد روابط بينالملل در گفتوگو با «اعتماد»:
مقدمه: شكاف در مواضع شش عضو شوراي همكاري خليج فارس در قبال ايران هر روز گستردهتر از ديروز ميشود. شش ماه از تلاشهاي رنگارنگ و شبانهروزي عربستان سعودي براي تنگتر كردن حلقه پيرامون ايراني كه از حصر تحريمهاي اقتصادي و تنگنظريهاي بينالمللي رهايي يافته گذشته است و حقيقتهاي ميداني تحولات منطقهاي نشان ميدهد كه سياستهاي رياض در قبال تهران شكست خورده است. صبوريهاي استراتژيك ايران در برابر عربستان سعودي پاسخ داده است و البته كه تمام حاشيهها نيز به ضرر آلسعود تمام شده است. در حالي كه سياستهاي عربستان از كنگره امريكا تا صحن سازمان ملل و افكار عمومي كشورهاي مسلمان با بحران مشروعيت دست و پنجه نرم ميكند، ايران سياست جديدي را در پيش گرفته است. سياست ايران در پرهيز از لفاظيهاي پرهزينه و تمركز بر بهبود روابط با كشورهايي كه روزگاري عربستان را پدرخوانده خود ميخواندند اندكاندك پاسخ ميدهد. حسن روحاني، رييس دولت يازدهم در تازهترين اقدام ديپلماتيك با امير قطر تماس تلفني كوتاهي داشت. «ايران و قطر داراي اهداف و منافع مشتركي هستند و ميتوانند با همكاري و رايزني نزديكتر، به اهداف خود كه در راستاي توسعه و ثبات منطقه است، دست يابند»، «تهران براي تقويت ثبات و امنيت منطقه، آماده افزايش رايزني با كشورهاي دوست در منطقه از جمله قطر است»؛ جملاتي كوتاه و موجز كه بيانگر نگاه متفاوت ايران به كشورهاي عضو شوراي همكاري است. در آن سوي خط نيز، شيخ تميم بن حمد آلثاني، امير قطر با بيان اينكه دوحه به رابطه نزديك و صميمانه با ايران افتخار ميكند، براي توسعه روزافزون روابط ابراز اميدواري كرد. در اين تماس تلفني امير قطر بر نقش و جايگاه مهم و راهبردي ايران در حل و فصل مسائل منطقهاي تاكيد و به صراحت اعلام كرد كه دوحه خواهان ايجاد رابطهاي خوب و استراتژيك بين ايران و كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس است. امير قطر در حالي بر نقش ايران در منطقه تاكيد دارد كه عربستان سعودي مرتبا بر طبل آنچه دخالتهاي ايران در امور كشورهاي عربي ميخواند، ميكوبد. در شرايطي كه عربستان تلاش خستگيناپذيري را براي اجماع عليه ايران در سطح منطقهاي و بسط و گسترش دادن آن به سطح بينالمللي آغاز كرده است، امير قطر در گفتوگوي تلفني با روحاني تاكيد ميكند كه روابط راهبردي ميان تهران و دوحه برقرار است كه اين روابط بدون نقشپذيري و دخالت كشورهاي ثالت، در حال توسعه و تعميق است. در خصوص رابطه سنتي قطر و عربستان، پتانسيلهاي رابطه تهران و دوحه، امكان فاصله گرفتن كشورهاي شوراي همكاري از عربستان با داود هرميداس باوند، استاد روابط بينالملل گفتوگويي داشتيم كه به شرح زير است:
کد خبر: ۲۹۲۸۱۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
گفتوگو با مشاور استراتژيك روحاني و رييس كتابخانه ملي
اشاره: هنوز يك سال از عمر دولت روحاني باقي مانده كه مخالفانش، آستينها را بالا زده، نيت كردهاند تا به سيادت روحاني در سياست ايران پايان دهند. مخالفاني كه در تمامي ساحات و ساعات اين سه سال لحظهاي را براي كم كردن اثرگذاري اقدامات دولت در عرصه داخلي و خارجي از دست ندادند، خلاصه آنكه كار كارستان خود را تنها در پشت پا گرفتن براي دولت و روحاني تعريف كردند. هرچند مصايب و دردسرهاي فراواني از فعل و انفعالات آنها براي دولت و ملت به وجود آمد اما راي مردم در هفتم اسفند نشان داد كه جنگ رواني و بازي تخريبي سياسي آنان نه تنها منجر به نااميدي مردم از رايشان در ٢٤ خرداد ٩٢ نشده كه بالعكس، قصد قربت كردهاند تا موانع پيشبرد اهداف و مقاصد دولت را به سرانگشت اشاره خود از كانونهاي قدرت دور كنند كه اين مطالبه ملي با حضور حداكثري مردم ايران در انتخابات مجلس دهم محقق شد. روحاني ستيزان اما نقشه جديدي در سر دارند؛ نقشهاي كه با يأس اصلي آن روي مدار خبرسازياي مبني بر ردصلاحيت احتمالي روحاني در انتخابات٩٦ تنظيم شده. از همين رو در گفتوگو با سيد رضا صالحياميري از نزديكان حسن روحاني و رييس سازمان اسناد و كتابخانه ملي به تحليل فضاي سياسي اين روزهاي كشور و راهبردهاي مخالفان روحاني و امكان وقوع و عدم آن پرداختهايم. صالحياميري معتقد است كه حسن روحاني براي انتخابات رياستجمهوري ٩٦ رقيبي ندارد. مشاور رييسجمهور همچنين بهشدت از احتمال كانديداتوري محمود احمدينژاد در انتخابات ٩٦ استقبال ميكند و ميگويد: «منتظر احمدينژاد هستيم.»
کد خبر: ۲۹۲۸۱۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
هاشم آقاجري و ابراهيم توفيق درباره سرقت تاريخ
مقدمه: سر جان رنكين گودي (٢٠١٥-١٩١٩) مشهور به جك گودي، انسانشناس اجتماعي برجسته بريتانيايي در كنار مهمترين آثارش چون فناوري، سنت و دولت در آفريقا (١٩٧١) و اهلي كردن ذهن وحشي (١٩٧٢) كتابي نيز با عنوان سرقت تاريخ (٢٠٠٦) دارد كه در آن ميكوشد با نقد نگرش شرقشناسانه در راستاي نظريهاش درباره تاريخ مشترك و واحد جهاني بر مشابهتها در عناصر فرهنگي و تمدني در جوامع مختلف تاكيد كند. اين كتاب در سال ١٣٩٣ با ترجمه نرگس حسن لي توسط نشر اميركبير منتشر شد. در جلسه نقد و بررسي اين كتاب كه چندي پيش در پژوهشكده تاريخ اسلام برگزار شد، هاشم آقاجري به دفاع از گودي ميپردازد و اهميت آن را ضمن به چالش كشيدن رويكرد شرق شناسانه، ايجاد اعتمادبه نفس در جوامع غير غربي ميداند، حال آنكه ابراهيم توفيق بر بستري كه اين نظريه در آن پديد آمده تاكيد دارد و معتقد است كار گودي در فضاي آكادميك غربي كاركردي مثبت دارد اما تاكيد بر آن در جوامعي چون ما مانع از طرح پرسشهاي عميقتر درباره علت اصلي تفاوتها ميشود. در ادامه گزارشي از سخنان اين دو استاد از نظر ميگذرد.
کد خبر: ۲۹۲۸۰۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
گفتوگو با مجيد تفرشي
مقدمه: «جنبش عدم تعهد» از همان ابتداي تشكيل به عنوان نمادي از پايان دوران استعمار، اعلام مخالفت با پذيرش سلطه قدرتهاي بزرگ و تريبوني آزاد براي اعلام نظرات و مواضع كشورهاي جهان سوم و در حال توسعه مطرح شد و عضويت در آن به منزله دستيابي به استقلال سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي به شمار ميآمد. اصطلاح «عدم تعهد» نخستينبار توسط جواهر لعل نهرو، نخستوزير هند طي نطقي در ۲۸ آوريل ۱۹۵۴ در كلمبو مطرح شد و پس از آن با تلاش رهبران آسيايي- آفريقايي، جنبش عدم تعهد خود به خود شكل گرفت و كم و بيش داراي سازمان و ارگاني شد كه گرچه با قالبهاي سنتي اتحاديهها و سازمانها منطبق نيست ولي ميتوان آن را يك گروه مخصوص به خود توصيف كرد. اين جنبش به عنوان يك تشكل مهم بينالمللي، يكي از مجموعههاي تاثيرگذار بر روند تحولات جهان است. هجدهم خردادماه سالروز عضويت ايران در جنبش عدم تعهد در سال ١٣٥٨ است. به همين مناسبت، گفتوگويي را با مجيد تفرشي، تاريخ نگار و پژوهشگر، ترتيب دادهايم كه متن آن را در ادامه ميخوانيد.
کد خبر: ۲۹۲۷۹۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
انتقاد آيتالله هاشمي از تشديد بداخلاقيهاي سياسي:
کد خبر: ۲۹۲۷۹۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
نعمتالله ايزدي، سفير پيشين ايران در روسيه در گفتوگو با «اعتماد»:
مقدمه: روابط ايران و روسيه به كدامين سو خواهد رفت؟ اين سوالي بود كه ذهن بسياري از تحليلگران را پيش از توافق هستهاي به خود مشغول كرده بود و در اين راستا، برخي گمان ميكردند كه با برجام؛ روسيه، ديگر آن روسيه سابق براي ايران نيست. با حضور نظامي روسيه در سوريه و افزايش همكاريهاي دو طرف در عرصه ميداني و سياسي نيز تعداد ديگري از تحليلگران بيان كردند كه برجام نتوانسته است خدشهاي در روابط ايران و روسيه ايجاد كند و حتي روابط ايران و روسيه را راهبردي ناميدند. سفر پوتين در تهران نيز به اين تحليل دامن زد با اين حال، بر همگان مشخص است كه روسها در سوريه نه به خاطر ايران و بشار اسد، بلكه براي حفظ منافع خود حضور دارند و نقشآفريني ميكنند. برجام، همكاري در سوريه، ابراز علاقه روسيه براي ايفاي ميانجيگري ميان تهران و رياض و سايه بياعتمادي تاريخي ميان ايران و روسيه، خلاصهاي از واقعيتهاي جاري در رابطه دوجانبه ايران و روسيه است كه در هر تحليلي ردپايي از يكي يا مخلوطي از اين مولفهها به چشم ميخورد. در خصوص رابطه تهران – مسكو با نعمتالله ايزدي، سفير پيشين ايران در روسيه گفتوگويي داشتيم.
کد خبر: ۲۹۲۷۹۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
کد خبر: ۲۹۲۷۵۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
کد خبر: ۲۹۲۷۴۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
صباح زنگنه در گفتوگو با «اعتماد»:
مقدمه: صحنه تحولات ميداني سوريه روزهاي جديدي را تجربه ميكند. حضور نظامي بازيگران متفاوت كه اصليترين آنها را ميتوان روسيه دانست عملا به جابهجايي مهرههاي اين شطرنج سياسي پس از ٥ سال منتهي شده است. ورود نظامي تمامعيار روسيه به پرونده سوريه با وجود اما و اگرهاي بينالمللي و منطقهاي فراوان كه در آن مقطع ايجاد كرده بود، عملا بازي را به نفع دولت بشار اسد تغيير داده است. در شرايطي كه امريكا و روسيه به دو بازيگر اصلي غيرسوري در سوريه بدل شدهاند و هركدام از آنها نيز متحدان خود را در اين صفكشي دارند به نظر ميرسد كه روسيه همچنان به آنچه همكاريهاي راهبردي با ايران خوانده بود پايبند است. ايران و روسيه از ٥ سال پيش هرچند با اهداف متفاوت و منافع نه چندان منطبق اما همكاري در سوريه را چه در ابعاد سياسي و چه هماهنگيهاي نظامي آغاز كردهاند. بشار اسد، رييسجمهور سوريه نيز در سخنراني روز سهشنبه خود در پارلمان اين كشور از تلاشهاي تهران و مسكو قدرداني كرد. در چنين فضايي، امروز تهران ميزبان وزراي دفاع سه كشوري است كه در بسياري از تحليلها از آنها با عنوان مثلث استراتژيك در پرونده سوريه ياد ميشود. نشستي كه گفته ميشود دستور كار آن مبارزه با تروريسم است. امروز براي نخستينبار، سردار حسين دهقان، ارتشبد سرگئي شويگو و سپهبد فهد جاسم الفريج وزراي دفاع ايران، روسيه و سوريه در تهران در كنار يكديگر قرار خواهند گرفت تا به بررسي همكاريهاي موجود بپردازند. بر اساس آخرين اخبار، همكاريهاي ضد تروريستي ايران و روسيه و سوريه با يكديگر، دستاوردهاي عمليات ٩ ماهه نيروي هوافضاي روسيه در سركوب گروههاي تروريستي در سوريه و وضعيت عراق موضوع نشست وزير دفاع ايران با دو همتاي روسي و سوري خود در تهران است. تحليلهاي متفاوت و بعضا متضادي از همكاريهاي ايران و روسيه در كنار ارتش سوريه وجود دارد اما با اين حال، همه اين تحليلها در يك نكته اشتراك دارند و آن، اين است كه همكاريهاي ايران و روسيه و نتايج بمباران مواضع تروريستها در سوريه كه از مهرماه گذشته از سوي بمبافكنهاي روسي آغاز شده است، موجب شده تا ارتش سوريه پيشروييهايي داشته باشد و معادلات منطقهاي حل بحران اين كشور نسبت به گذشته تغيير كند. در اين راستا، پس از حضور نظامي روسها، دور جديدي از مذاكرات بينالمللي سوريه با حضور جمهوري اسلامي ايران برگزار شد اما اينك به نظر ميرسد براي از بين بردن گروههاي تروريستي و عقب راندن آنها از مواضعشان، تهران، مسكو و دمشق نيازمند رويكردهايي تكميلي هستند و به همين خاطر، در نشست تهران در رابطه با راهبردها و تاكتيكهاي احتمالي رايزني و تصميمگيري خواهد شد. با اين حال، پازل سوريه از پيچيدگيهاي بسياري برخوردار است. عدم توافق بر سر آينده بشار اسد، حضور گروههاي متعدد و گاه متضاد تروريستي در ميان جريانهاي مختلف معارضه و عدم توافق ميان كشورها در خصوص آنها، همكاريها و هماهنگيهاي پنهان و آشكار روسها با امريكاييها و نقشآفرينيهاي تركيه و عربستان در سوريه و بازيهاي تخريبي آنها موجب شده است تا چشمانداز حل بحران سوريه بيش از هر زمان ديگري آنچنان مشخص نباشد. هرچند كه اميدواريها هم اندك نيست. با اين حال، نشست تهران تلاشي براي پيشبرد مبارزه با تروريسم خواهد بود. نشستي كه ميخواهد دستاوردهاي همكاريهاي نظامي ايران و روسيه را مورد ارزيابي قرار دهد و نقشه راه آينده را ترسيم كند. در اين خصوص گفتوگويي با صباح زنگنه، تحليلگر مسائل منطقهاي داشتهايم كه مشروح آن در ادامه ميآيد:
کد خبر: ۲۹۲۷۴۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
گزارشي از نشست «خانواده ايراني؛ بازسازماني يا بحران» با سخنراني ساروخاني، شكربيگي
مقدمه: نشست «خانواده ايراني؛ بازسازماني يا بحران» با سخنراني نويسندگان كتاب در حوزه خانواده باقر ساروخاني عضو هيات علمي دانشگاه تهران، عاليه شكربيگي، عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي و احمد بخارايي عضو هيات علمي دانشگاه پيامنور در دانشكده علوماجتماعي دانشگاه تهران برگزار شد. باقر ساروخاني در اين نشست با تاكيد بر شكلگيري خانواده مدني گفت: من از سال ٤٢ روي موضوع خانواده كار ميكنم و كتاب نوشتم و خانواده مدني آن چيزي است كه به دنبال آن بودم. عضو هيات علمي دانشگاه تهران با اشاره به اينكه بايد بين پوزيتيويسم و جبرگرايي حركت كنيم، يادآور شد: اثبات گرايان اعتقاد دارند كه خانواده ايراني از بين رفته است و جبرگراها ميگويند نه از بين نرفته است. اما من هيچ كدام از اينها را قبول ندارم. همه موجودات زنده وقتي به مرحله بحران ميرسند ميتوانند خودشان را بازسازي كنند. عاليه شكربيگي نيز در بخشي از اظهارات خود با اشاره به معضلات خانواده ايراني گفت: امروز خانواده ايراني دست سياستبازان افتاده و اين افراد به هر دليلي پرونده خانواده روي ميزشان است و تلاش ميكنند براي حفظ جايگاه خود در كنار خانواده مانور بدهند. نويسنده كتاب «مدرنگرايي و سرمايه اجتماعي خانواده» و «دايرةالمعارف خانواده» همچنين با بيان اينكه خانواده هنوز زنده و ارزشمند است، افزود: تحولات خانواده بحثي جهاني است اما ميزان تحول از جامعه به جامعهاي ديگر و از فرهنگي به فرهنگ ديگر متفاوت است. متن تنظيم شده اين نشست كه توسط انجمن جامعهشناسي ايران برگزار شد به نقل از وب سايت «ايبنا» (خبرگزاري كتاب ايران) را ميتوانيد در ذيل بخوانيد.
کد خبر: ۲۹۲۷۳۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۰۵