▼ حرف روز
در سوگ آنان که جز خیر از آنان ندیدیم
✍ عبدالحسین آزاد
برخی واژهها در طول زمان از قالب یک عبارت ساده خارج میشوند و به بخشی از حافظه تاریخی ملتها بدل میگردند. آنها دیگر فقط چند کلمه کنار هم نیستند؛ حامل احساس، خاطره، هویت و حتی بخشی از سرنوشت یک ملتاند. جمله «اللهم انا لا نعلم منه الا خیراً» برای ملت ایران از همین جنس است؛ عبارتی که در فاصله چند سال، دو وداع بزرگ را به یکدیگر پیوند زد و اکنون به نمادی از فقدان و وفاداری تبدیل شده است.
نخستین بار این جمله در ذهن میلیونها ایرانی با بدرقه سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی ماندگار شد. روزی که رهبر شهید انقلاب با صدایی آمیخته به اندوه و اشک، بر پیکر یار دیرین خود نماز خواندند و این فراز را بر زبان آوردند. آن لحظه، مردم تنها شاهد اقامه یک نماز نبودند؛ گویی ملتی شاهد روایت یک عمر مجاهدت، اخلاص و فداکاری در چند واژه کوتاه بود. در آن روزهای تلخ، اگرچه داغ شهادت حاج قاسم سنگین بود، اما جامعه هنوز به وجود رهبر شهید دلگرم بود؛ به حضوری که ثبات، امید و آرامش را در میانه طوفانها معنا میکرد.
اکنون اما تقدیر، صحنهای دیگر را پیش روی ملت ایران قرار داده است. همان عبارتی که روزی از زبان رهبر شهید برای شهید سلیمانی شنیده شد، این بار در سوگ خود او زمزمه میشود. این تکرار، صرفاً تکرار یک جمله نیست؛ تلاقی دو مقطع تاریخی و دو فقدان بزرگ در حافظه جمعی ایرانیان است. گویی تاریخ با همان واژهها، روایتی تازه از اندوه را بازگو میکند.
راز ماندگاری این جمله در سادگی آن نهفته است. هیچ اغراق و ستایشی در آن وجود ندارد؛ تنها یک شهادت صادقانه است: «جز خیر از او ندیدهایم.» شاید همین صداقت، آن را به یکی از تأثیرگذارترین عبارات در فرهنگ سیاسی و اجتماعی معاصر ایران تبدیل کرده است. عبارتی که نه از جایگاه قدرت، بلکه از زبان وجدان جمعی مردم معنا پیدا میکند.
امروز وقتی این جمله بر زبانها جاری میشود، فقط یادآور یک مراسم تشییع نیست؛ یادآور نسلی از مجاهدتها، ایستادگیها و شخصیتهایی است که هر یک بخشی از تاریخ معاصر ایران را ساختهاند. «اللهم انا لا نعلم منه الا خیراً» دیگر تنها بخشی از نماز میت نیست؛ سندی عاطفی از پیوند میان ملت و رهبرانی است که در لحظههای دشوار تاریخ، تکیهگاه امید و مقاومت بودهاند. شاید به همین دلیل است که شنیدن این جمله، هنوز هم قلبها را میلرزاند و اشکها را بیاختیار جاری میکند.
▼ گزارش روز
خروش بیپایان مردم در دومین روز وداع با امام شهید امت
✍ بهرام بختیاری
اولین روز آیین وداع با پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی در حالی برگزار شد که موج حضور مردم از سراسر کشور همچنان به سوی مصلای امام خمینی(ره) تهران ادامه دارد. از نخستین ساعات بامداد دیروز، هزاران نفر از اقشار مختلف مردم با حضور در مصلی، بار دیگر صحنههایی کمنظیر از همبستگی، وفاداری و دلدادگی به رهبر شهید را رقم زدند؛ حضوری که با گذشت ساعتها نه تنها کاهش نیافته، بلکه همچنان در مسیرهای منتهی به محل برگزاری مراسم قابل مشاهده است.
فضای مصلای تهران در اولین روز وداع، آکنده از نوای قرآن کریم، زیارت عاشورا، مرثیهسرایی و اشکهای مردمی بود که برای آخرین دیدار با رهبر شهید خود آمدهاند. حضور خانوادهها، جوانان، دانشجویان، روحانیون، جانبازان و اقشار مختلف جامعه، تصویری از پیوند عمیق میان مردم و شخصیتی را به نمایش گذاشت که دههها در متن تحولات سیاسی و اجتماعی کشور نقشآفرینی کرده بود.
همزمان با ادامه مراسم، بخشهای مختلف اجرایی، امدادی، انتظامی و خدماتی نیز با آمادگی کامل در حال خدمترسانی به عزاداران هستند. استقرار ایستگاههای صلواتی، تیمهای امدادی و ساماندهی مسیرهای تردد، شرایطی را فراهم کرده است تا مراسم با نظم و آرامش ادامه یابد و جمعیت انبوه حاضر بتوانند در فضایی مناسب در این آیین تاریخی شرکت کنند.
در حاشیه مراسم نیز مسئولان و چهرههای مختلف کشور با حضور در جمع عزاداران، بر ضرورت ادامه مسیر پیشرفت، امیدآفرینی و حفظ دستاوردهای علمی و ملی کشور تأکید کردند. آنان حضور گسترده مردم را نشانهای از پیوند عمیق جامعه با آرمانها و ارزشهایی دانستند که رهبر شهید در طول سالهای مسئولیت خود بر آنها تأکید داشت.
گزارشهای میدانی از اطراف مصلی نیز حاکی از آن است که با وجود گذشت ساعتها از آغاز برنامه، همچنان سیل جمعیت از مسیرهای مختلف به سوی محل برگزاری مراسم در حرکت است. این حضور گسترده، فضای تهران را به صحنهای از سوگواری ملی و همدلی عمومی تبدیل کرده است.
آنچه در اولین روز وداع با رهبر شهید بیش از هر چیز به چشم میآمد، استمرار حضور مردمی و پایانناپذیر بودن این وداع است؛ حضوری که نشان میدهد پیوند عاطفی و اعتقادی میان مردم و رهبر شهید فراتر از یک مناسبت رسمی بوده و اکنون در قالب بدرقهای تاریخی و ماندگار در حافظه ملت ایران ثبت خواهد شد. مصلی تهران در این روزها نماد وحدت، وفاداری و قدرشناسی ملتی است که برای وداع با رهبر شهید خود به میدان آمدهاند.
▼ خبر ویژه
ایران از جنگ قدرتمندتر بیرون آمد
عبدالباری عطوان، نویسنده و تحلیلگر سرشناس فلسطینی، در مقالهای در پایگاه رای الیوم با اشاره به مراسم وداع و تشییع باشکوه پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی و حضور هیئتهای خارجی از بیش از یکصد کشور جهان، این رویداد را «تبلور شکست راهبردی بنیامین نتانیاهو در برابر اراده ایران» دانست. عطوان نوشت:«بیشک نتانیاهو، ناظر اصلی این مراسم باشکوه، طولانی و بسیار منظم بوده است؛ اما با روحیهای سرشار از ناامیدی، خشم، ناتوانی و حتی احساس شکست.» وی تأکید کرد که «عملیات تروری که نتانیاهو به آن میبالید، نتایجی کاملاً معکوس به همراه داشت؛ برجستهترین آن این بود که نظام ایران از جنگ تجاوزکارانه اسرائیل و آمریکا، قدرتمندتر و مستحکمتر بیرون آمد.» عطوان با اشاره به شکست طرحهای رژیم صهیونی برای براندازی در ایران، حضور بیش از یکصد هیئت جهانی در این مراسم را در کنار دهها میلیون شهروند ایرانی، نشانهای از «شکست شرطبندی اسرائیل و آمریکا بر پیوستن مردم به یک انقلاب فراگیر برای سرنگونی نظام حاکم و جایگزینی آن با نظامی وابسته و وفادار به اردوگاه آمریکایی-اسرائیلی» دانست. این تحلیلگر فلسطینی در پایان تأکید کرد که تشییع باشکوه رهبر شهید ایران، نمایشی از «عزت ملی، انسجام اجتماعی و قدرت بینظیر جمهوری اسلامی» بود که معادلات دشمنان را یکباره بر هم زد و نقشههای آنان را برای همیشه نقش بر آب کرد.
▼ اخبار
حضور مردم معادلات دشمن را برهم میزند
حمیدرضا مقدمفر، مشاور رسانهای فرمانده کل سپاه، با اشاره به آیین تشییع «رهبر شهید» تأکید کرد که این مراسم به نقطه عطفی در تحولات منطقه و جهان اسلام تبدیل خواهد شد. وی، حضور گسترده و خودجوش مردم در مراسم وداع با رهبر شهید را نشانهای از انسجام ملی و برانگیختگی عمیق اجتماعی دانست و اظهار داشت که بازتاب این حضور در رسانههای بینالمللی، توجه ناظران و افکار عمومی جهان را به خود جلب کرده است. مقدمفر با بیان اینکه تشییع رهبر شهید صرفاً یک مراسم سوگواری نیست، آن را رویدادی تاریخی و حماسهای ماندگار توصیف کرد که پیامهای مهمی برای دوستان و دشمنان جمهوری اسلامی به همراه خواهد داشت. وی افزود حضور میلیونی مردم در این مراسم میتواند معادلات و محاسبات دشمنان را دگرگون کرده و جلوهای از اقتدار، همبستگی و پایداری ملت ایران را به نمایش بگذارد. مشاور فرمانده کل سپاه همچنین این آیین را آغازگر مرحلهای جدید در روند تحولات منطقهای دانست و تأکید کرد که خاطره این حضور گسترده در حافظه تاریخی ملت ایران و نسلهای آینده ماندگار خواهد شد. وی با اشاره به مطالبه عمومی برای خونخواهی شهدا، تصریح کرد که مجازات عاملان جنایت علیه ملت ایران یک مطالبه تاریخی و قطعی است و ملت ایران در مسیر تحقق عدالت و مقابله با ظلم و استکبار از آرمانهای خود عقبنشینی نخواهد کرد. مقدمفر در پایان تأکید کرد که مراسم تشییع رهبر شهید، نمادی از استمرار راه انقلاب، تقویت وحدت ملی و نمایش اقتدار جمهوری اسلامی در برابر دشمنان خواهد بود.
تداوم سیاست زمین سوخته در جنوب لبنان
ارتش رژیم صهیونی با تداوم حملات تخریبکننده خود در جنوب لبنان، سیاست «زمین سوخته» را با هدف غیرقابل سکونت کردن مناطق مرزی این کشور به اجرا گذاشته است. بر اساس گزارش منابع محلی لبنانی، جنگندهها و یگانهای مهندسی ارتش رژیم در جدیدترین اقدام خود، محله «الدوره» در شهر بنتجبیل را هدف حملات سنگین قرار دادند که منجر به ویرانی کامل چندین واحد مسکونی و خسارات سنگین به زیرساختهای شهری این منطقه شد. همزمان، انفجار و تخریب گسترده دیگری نیز در شهرک «بیتیاحون» در جنوب لبنان به ثبت رسیده است که در آن، نیروهای ارتش رژیم با استفاده از حجم وسیعی از مواد منفجره، بخشهای گستردهای از این شهرک را هدف قرار دادند. این اقدامات که در راستای سیاست «زمین سوخته» و با هدف غیرقابل سکونت کردن مناطق مرزی لبنان صورت میگیرد، با موجی از محکومیتها مواجه شده است. ارتش رژیم صهیونی در ماههای اخیر بارها با نفوذ به مناطق مرزی، تمرکز خود را بر مینگذاری و انفجار سیستماتیک بافتهای مسکونی و زیرساختهای خدماتی در شهرکهای جنوب لبنان قرار داده است. این تخریبها در حالی ادامه مییابد که جامعه بینالمللی بارها نسبت به نقض قوانین بینالمللی و حقوق بشر توسط رژیم صهیونی در جنوب لبنان هشدار داده است. با این حال، ارتش رژیم با بیتوجهی به این هشدارها، به سیاست تخریب زیرساختهای غیرنظامی ادامه میدهد و بر اساس گزارشها، این حملات بخش بزرگی از شهرکهای مرزی را به مناطق غیرقابل سکونت تبدیل کرده است.
ملت مبعوثشده و نظم جدید منطقهای
موسی نجفی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، آیین وداع باشکوه «رهبر شهید» را فراتر از یک مراسم سوگواری توصیف کرد و آن را نمادی از شکلگیری مرحلهای جدید در تحولات سیاسی و تمدنی ایران و منطقه دانست. وی با اشاره به حضور گسترده مردم در این مراسم، اظهار داشت که این رویداد در عمل به یک «رفراندوم ملی» و «رزمایش بیعت» تبدیل شده و نشاندهنده عمق پیوند ملت ایران با آرمانهای انقلاب اسلامی است. نجفی با تأکید بر اینکه جنگ اخیر علیه ایران موجب افزایش شفافیت در معادلات منطقهای و جهانی شده است، گفت این بدرقه عظیم، اوج تجلی این شفافیت بوده و مرز میان جبهه مقاومت و جریانهای وابسته به هژمونی غرب را آشکارتر کرده است. وی همچنین با طرح مفهوم «لحظه هرمز»، آن را نقطه عطفی در تاریخ معاصر منطقه دانست و تصریح کرد که همانگونه که «لحظه سوئز» نشانه آغاز افول امپراتوری بریتانیا بود، «لحظه هرمز» نیز نماد ناتوانی آمریکا در تحمیل اراده خود بر ملت ایران به شمار میرود. رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تأکید کرد که مقاومت ایران و ایستادگی ملت در برابر فشارها و تهدیدها، موازنه قدرت را دستخوش تغییر کرده و زمینه ظهور ظرفیتهای جدید سیاسی و اجتماعی را فراهم آورده است. وی در پایان با اشاره به نقش تاریخی مردم در این مراسم، بدرقه رهبر شهید را نمایش اقتدار «ملت مبعوثشده» ایران دانست که میتواند آرایش نیروهای سیاسی در سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی را تحت تأثیر قرار دهد و فصل جدیدی در مسیر تحولات آینده بگشاید.
▼ اخبار کوتاه
◄ محسن پاکآئین، دیپلمات پیشین ایران، با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره دیپلماسی گفت:«مشکل انقلاب با مذاکره نیست؛ با تسلیم در برابر زور است.» وی تأکید کرد:«رهبر شهید همواره دستگاه دیپلماسی را هدایت میکردند» او افزود:«قطعاً مجوزهای مذاکره با آمریکا در عین بیاعتمادی و بدبینی به این کشور و برای تحقق مصالح عالی نظام صادر میشد.» پاکآئین با اشاره به نگاه رهبر شهید به نظم آینده جهان تصریح کرد:«هیچ نظم جدیدی بدون هزینه متولد نمیشود.» وی همچنین گفت:«رویکرد نگاه به شرق در سیاست خارجی به معنای پذیرش سلطه شرق و مغایر با سیاست "نه شرقی نه غربی" نیست، بلکه ایران با استقلال کامل، مناسبات خود را با این کشورها تنظیم میکند.»
عماد احمدوند، دبیر ستاد نانو، با اشاره به نقش رهبر شهید در توسعه فناوری نانو گفت:«ایشان در طول بیش از دو دهه گذشته، جدیترین پیگیر و اصلیترین پشتوانه برای توسعه فناوری نانو در کشور بودند و نقشی کلیدی و محوری در این حوزه ایفا کردند.» وی با بیان اینکه «تمام کسانی که در پیشرفت ایران سهم و برنامهای داشتند، با شهادت ایشان یتیم شدند»، افزود:«این ضربه بسیار سختی بود و شاید هنوز زمان لازم است تا درک کنیم چه داغ بزرگی را تحمل میکنیم.» احمدوند ابراز امیدواری کرد با حضور جانشین شایسته، پیشرفت کشور در تمامی زمینهها از جمله علم و فناوری با قدرتی بیشتر از قبل ادامه یابد. او تأکید کرد فعالان حوزه نانو نقش رهبر شهید را بهتر درک کردهاند.
محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی انصارالله یمن، با هشدار به عربستان گفت:«تنها یک ضربه به عربستان میتواند آنچه را که این کشور رویای دستیابی به آن را طی صد سال در یمن داشت، سرنگون کند و بر باد دهد.» وی افزود:«اصرار عربستان بر چشیدن طعم شکست، نشان میدهد که تصمیمگیری این کشور به دست خودش نیست، بلکه تحت تدابیر و فشارهای بیرونی هدایت میشود.» الفرح با اشاره به کارنامه ائتلاف عربستان تصریح کرد:«۱۱ سال کشتار، گرسنگی، محاصره، هدر دادن میلیاردها دلار برای مزدوران و از دست رفتن وجهه بینالمللی، هیچ دستاوردی برای ائتلاف به همراه نداشته است.»
عبدالرضا رحمانی فضلی، سفیر کشورمان در پکن، با اشاره به قواعد جدید تنگه هرمز گفت:«چین و دیگر کشورهای دوست، هنگام تعیین سطح و نوع هزینه خدمات دریایی برای کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، از رفتار ویژه و متفاوتی برخوردار خواهند شد.» وی تأکید کرد:«تنگه هرمز به موضوعی مرتبط با امنیت ملی تبدیل شده است و ترتیبات جدیدی برای این آبراه با همکاری عمان در دست تدوین است.» سفیر ایران هدف از وضع عوارض را تأمین ایمنی و عبور امن کشتیها دانست و تصریح کرد:«اعمال این عوارض هیچ گونه مغایرتی با قوانین بینالمللی دریاها نداشته و در چارچوب حقوقی معتبر جهانی انجام خواهد شد.»