رمزگشایی از صحبت‌های معاون ترامپ

عبدالرضا فرجی راد

اینکه ونس معاون رییس جمهور آمریکا در صحبت هایی می‌گوید که آمریکا دو گزینه پیش رو دارد را باید جدی گرفت.
منظور وی با عبارتی ساده تر این است که یا آمریکا با ایران تا ته خط می رود و یا با همین دستاورد کوچکی که بدست آورده که منظورش صدمات وارده به تاسیسات هسته ای ،باز کردن تنگه هرمز و وارد شدن خسارات به زیر ساختهای ایرانی است متوقف می‌شود.ونس به صورت ضمنی می گوید با همین شرایط فعلی جنگ با ایران پایان یافته است ولی مشکلات ایران باقی می‌ماند.
در گزینه اول مطرح شده معلوم است که وی چه می‌خواهد، عادی سازی روابط با ایران.
این امتیازاتی که آمریکایی ها در تفاهمنامه ارائه کردند می‌خواهند بواسطه آن در آخر دستاورد سازی کنند. اگر بتوانند روابط امریکا با ایران را عادی سازی کنند ترامپ می‌تواند بگوید که دستاورد من از اوباما بیشتر بوده و مخالفین حرف زیادی برای انتقاد از وی نخواهند داشت.
تصور می‌کنم علت انتخاب ونس برای مذاکره با ایران هم به همین دلیل است.عضوی از کابینه با جایگاهی مهم در بین هواداران حزب جمهوریخواه که بنظر میرسد بردباری و صبوری وی بیشتر از اعضای دیگر کابینه است.
آنچه که ما از ترامپ، روبیو، هگزت، وزیر خزانه داری ،وزیر امنیت داخلی و…در این چند ماه گذشته دیدیم عمدتا تندروی بوده است.
از سوی دیگر، ونس می‌گوید دیگر نمی‌جنگیم و اگر در پایان ۶۰ روز به عادی سازی نرسیم تحریم‌های ایران پا بر جا می‌ماند و اتفاقی هم برای ما نخواهد افتاد.مطمئن هستیم که ایران با توجه به شرایط اقتصادیش دیگر نه تنگه را خواهد بست و نه به کشورهای عربی حمله می‌کند ضمن اینکه وضعیت درگیری در لبنان هم کهنه خواهد شد و نیروهای اسراییلی بر منطقه بزرگی که تصرف کردند مسلط خواهند شد .آنچه که برای آمریکا مهم است توافق اسراییل با دولت لبنان است که تا زمانی که حزب الله خلع سلاح نشود چیزی تغییر نمی کند و ممکن است اسراییل با دست باز تری اقدام کند.
بنظر این فاصله های زیاد و اینکه ما به دلایل مختلف مذاکرات اصلی بین جی دی ونس و دکتر قالیباف را به عقب میاندازیم که ممکن است در پایان ۶۰ روز پیشرفتی را در توافق شاهد نباشیم به ضرر ایران است.
ضروری است ما مذاکرات را در فواصل کمتری دنبال کنیم ضمن حفظ میانجیگران قطری و پاکستانی خودمان بیشتر در مذاکرات مستقیم دخیل باشیم و اگر مشکلی هم مثل مشکل محل عبور کشتی ها در تنگه هرمز که این روزها مطرح است بوجود آمد مستقیما در مذاکرات مطرح نماییم و احتمالا وقتی اراده حل و فصل مسائل در دو طرف وجود داشته باشد تا حدی قابل حل است.
مهم این است که هر چه زودتر به گفتگوهای اصلی هسته ای و گفتگوهای اصلی مربوط به رفع تحریمهای اولیه و ثانویه برسیم و قال قضیه را بکنیم.وضعیت فعلی به وضعیت زمان دولت آقای رییسی شباهت دارد.مذاکره کنندگان اصلی چه آقای باقری و چه راب مالی اراده حل و فصل اختلافات را داشتند و تصمیم گیران کشور نیز با توافق موافق بودند ولی مسائل دیگری با کندی و بعضا توقف کار شد و وقتی که ایران اراده کرد بطور جدی کار را تمام کند طرف امریکایی با انتخابات خود روبرو شد و حاضر نبود امتیازاتی را بدهد که در انتخابات علیه خود استفاده گردد.
لذا مذاکره کنندگان فعلی ایرانی باید متوجه این قضیه باشند که اگر خیلی به انتخابات کنگره نزدیک شویم و دموکراتها بخواهند برای ترامپ مساله بسازند که در میدان جنگ و دیپلماسی به ایران باخته است، قطعا همانطوریکه ونس در گزینه دوم خود می گوید به همین مقدار ناچیز راضی می شوند.یعنی تنگه هرمز باز،قیمت نفت پایین،پایان درگیری و سختگیری در تحریمها علیه ایران.
لذا نباید تصور کرد که اگر در مدت زمان ۶۰ روز اگر نتوانستیم به توافق برسیم این ۶۰ روز بر اساس تفاهمنامه قابل تمدید خواهد بود.
نه تمدید آن به نفع جمهوری اسلامی ایران نخواهد بود و مذاکرات امکان توقفش تا بعد از انتخابات خواهد بود و بعد از آن چه حزب ترامپ پیروز شود و چه ببازد ایران مجبور است امتیازات بزرگتر و بیشتری را بدهد.

جنگاوران ویدئویی

بزرگ‌ترین دستاورد حماسه تشییع

غلامرضا بنی اسدی

هر ملت، لحظه‌ای دارد که تقویم را به دو نیم تقسیم می‌کند؛ نه با شمشیرِ شمارشِ ایام، که با حافظه معناخوانی. آن روز، دیگر روزی در امتداد روزهای پیش از خود نیست. به یک مرز بدل می‌شود؛ مرزی میان آنچه بود و آنچه خواهد شد. ایران نیز امروز به چنین لحظه‌ای رسیده است. روزی که میلیون‌ها نفر در بدرقه آخرین سفر رهبر خود، نه فقط برای وداع با یک انسان، که برای بازخوانی معنای یک عهد گرد هم می آیند. خیابان‌ها بیش از آن‎که محل عبور جمعیت باشند، صحنه عبور تاریخ اند. تاریخی که می‌خواهد خود را از نو تعریف کند. در این مسیر، سیاست را هم به همکاری می گیرد؛ چه سیاست، بیش از آن‎که هنر قدرت باشد، هنر تولید معناست. قدرت، اگر نتواند به حافظه جمعی تبدیل شود، در گذر زمان فرسوده می‌شود، اما هنگامی که یک شخصیت سیاسی از مرز فردیت عبور کند و در هیئت رهبر شهید به بخشی از روایت ملی بدل شود، معادله های متعددی نیز دگرگون می‌شود. دیگر سخن از یک فرد نیست؛ سخن از نمادی است که هر نسل، آن را دوباره تفسیر خواهدکرد. لذا می‎توان گفت تشییعِ پیکر شهید حضرت آیت ا... خامنه ای، نه پایان یک رویداد و حتی یک دوره حکمرانی که آغاز مسئولیت نسلی است مبعوث شده که باید میان احساس و عقل، میان سوگ و ساختن، پلی تاریخی بنا کند. اگر دیروز، رهبری محور انسجام بود، اینک به فرموده رهبر جدید انقلاب، «حضور عمّارگونه‌ ملّت ایران به این نظام اعطا گشت» و اینک این ملت است که باید در بعثت خویش نشان دهد در ایران انسجام، ریشه در فرهنگ، نهادها و حافظه تاریخی دارد. در این رهگذار وظیفه ما نیز سنگین و بسیار سنگین است چه رسانه در چنین بزنگاهی، صرفاً گزارشگر حادثه نیست؛ معمار حافظه است. آینده ملت‌ها را تنها تصمیم‌های اتاق‌های قدرت نمی‌سازند بلکه روایت‌هایی شکل می‌ دهند که از میدان، از خیابان، از خانه‌ها و از ذهن مردم برمی‌خیزد. اگر روایت ملی بتواند اندوه را به امید و فقدان را به مسئولیت تبدیل کند، آن روز، تاریخ صفحه ای دیگر از پیروزی به نام ملت مبعوث شده خواهد نوشت. ایران تمدنی نیز نه از خاکستر سوگ، بلکه از سرمایه اجتماعی برمی‌خیزد. تمدن‌ها با سنگ و سیمان ساخته نمی‌شوند؛ با اعتماد ساخته می‌شوند. اعتماد، همان سرمایه‌ای است که اگر در لحظه‌های بزرگ بازتولید شود، می‌تواند دهه‌های آینده را نیز مدیریت کند. حکمرانی آینده، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند آن است که مشروعیت خود را نه فقط از قانون، بلکه از توانایی ایجاد همبستگی، کارآمدی و امید بگیرد. از منظر راهبردی، مهم‌ترین پیام تشییع،  تنها خطاب به بیرون از مرزها نیست که خود نیز خطاب آن هستیم. هرگاه جامعه‌ای بتواند در اوج اختلاف‌ها، پای پرچم کشور به اجماع برسد، امنیتش و ماندگاری اش تضمین خواهد شد. 
دو گانه ای که دیگر تنها محصول قدرت نظامی نیست؛ محصول سرمایه فرهنگی و همبستگی مدنی است. چنین کشوری، پیش از آن‎که در مرزهای جغرافیا مستحکم باشد، در مرزهای ذهنی شهروندانش استوار شده است. 
شاید بزرگ‌ترین دستاورد حماسه حضور در تشییع، این باشد که مفهوم رهبری از یک جایگاه حقوقی، به مسئولیتی همگانی ارتقا یافت. هر ایرانی،  باید خود را حامل بخشی از آینده ایران ببیند. آینده‌ای که  در کنار رهبری جدید باید بر شانه‌های یک ملت بنا شود. تاریخ، در کنار شخصیت های بزرگ و دارای کاریزما از بعثت ملت ها هم فراوان می گوید. اشخاص با همه بزرگی شان، فصل‌های کتاب‌اند، اما ملت، خود کتاب است. و اگر ایران بتواند در هر نسل، میان میراث گذشته و ضرورت آینده آشتی برقرار کند، آن‌گاه هر بدرقه‌ای، آغاز راهی تازه خواهد بود؛ راهی که مقصد آن، استمرار ایران به‌عنوان یک تمدن زنده، پویا و آینده‌ساز است.

نوبت انقلاب خامنه‌ای

حرمت این هفته را نگه داریم

حسن احمدی‌فرد

پدر ستون خانه است؛ رکن رکینی که خیمه خانواده را برقرار نگاه می‌دارد. جایگاه پدر، حرمت دارد؛ به‌ویژه آن ‌گاه که چشم از جهان فروپوشیده باشد. این آموزه اصیل ایرانی است؛ و ما، ما ایرانی‌ها، با همین آموزه‌های اخلاقی است که یک خانواده شده‌ایم و یک خانواده مانده‌ایم.

حالا پدر این خانواده، از دست رفته است؛ پدر این خانواده شهید شده است و جامعه عزادار ایرانی، حالا که کار جنگ و جهاد و مقاومت و ایستادگی را پرداخته‌، مجالی یافته‌ تا در سوگ پدر مویه کند؛ تا کوس عزا بزند و رخت سیاه بپوشد و خاک مصیبت بر سر کند.

جامعه ایرانی عزادار است؛ مردم از پس هفته‌ها که نمی‌خواستند دشمن، اشکشان را ببیند، حالا می‌خواهند با دست و دلی باز، گریه کنند و آن تن عزیز، آن تن مجروح، آن تن اربا اربا را بر دوش بگیرند، در آغوش بکشند و به خاک بسپارند. این روزهای پیش رو، روزهای عزاست؛ روزهای سوگواری است؛ و سوگ، آن هم سوگ پدر حرمت دارد. کاش سیاستمردان، به حرمت این داغ بزرگی که بر دل‌های مردم نشسته، دست‌کم در این روزها، دست از بداخلاقی‌ها بردارند و نگذارند دل‌های عزیز عزادار، به تیغ تیز آزارهایی از این دست، آزرده شوند.

این درست که گروهی از جمع آن جماعت سیاست‌پیشه، به‌ویژه در این هفته‌ها از هیچ بی‌اخلاقی‌ای فروگذار نکرده و از افشای محرمانه‌ترین پیام‌ها گرفته تا تهمت‌زنی به کارگزاران نظام مقدس، فهرست بلندبالایی از بزهکاری‌های سیاسی را در کارنامه خود فراهم آورده‌اند، اما دست‌کم از دیگر گروه‌های سیاسی توقع می‌رود که حرمت‌شناسی کنند؛ بر این آتش فتنه ندمند و غبار بیشتری از این معرکه برنیانگیزند. مجال برای طرح اینکه کدام عضو کدام شورا، به تصمیمی جمعی، رأی مثبت داده یا نداده؛ در هفته‌های بعد هم فراهم است.

می‌توان تفسیر تفاهم‌نامه را و اینکه نگرشی در جامعه به دلیل تجربه، آن را از اساس نفی می‌کند یا نمی‌کند، در مجالی دیگر هم پی گرفت. این هفته را بگذاریم این مردم به داغ دلشان بسوزند. این هفته هفته سوگ است. حرمت این هفته را نگه داریم.

حمید ملک‌زاده

در بحث پیرامون رهبران سیاسی، عموماً ۲ مواجهه رادیکال را مشاهده می‌کنیم: مواجهه‌ای تماماً شخصی‌شده و ستایش‌آمیز و مواجهه‌ای انتقادی و غیرمسؤولانه درباره دستاوردهای حیات سیاسی شخصیتی تاریخی که از زبانی تند و گزنده استفاده می‌کند. این ۲ مواجهه هر کدام به یک اندازه واقعیت تاریخی و اهمیت موضوعی را که باید به آن پرداخته شود، مخدوش کرده و نادیده می‌گیرد. در نوشتن این یادداشت این نکته را در نظر حاضر داشتم که پرداختن به موضوعاتی که به تاریخ مربوط می‌شود، بدون در نظر گرفتن عواطف، غیرممکن است و در عین‌ حال نوشتن درباره سیاست و هر چیزی که به آن مربوط می‌شود، بدون دست‌ زدن به‌ نوعی داوری انتقادی ممکن نیست. در این یادداشت کوتاه و برای گرامی داشتن یاد امام شهید انقلاب اسلامی، تلاش می‌کنم به این پرسش بنیادین پاسخ دهم: حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی خامنه‌ای، در مقام رئیس حکومت، سیاست را چگونه فهمیدند؟ همین‌طور این مساله را مورد بررسی قرار می‌دهم که قدرت در نگاه ایشان چطور صورت‌بندی می‌شد؟ و در نهایت تلاش می‌کنم درباره رابطه‌ای صحبت کنم که معظم‌له در طول سال‌های رهبری، میان مفاهیمی مثل انقلاب، دولت، مردم، قانون و نهاد برقرار کردند. به گمانم، پاسخ فشرده‌ای که برای همه این پرسش‌ها می‌توانیم ارائه کنیم به شرح زیر است: فهم ایشان از سیاست، فهمی نهادی بود. سیاست برای حضرت آیت‌الله شهید خامنه‌ای فقط صحنه تصمیم‌های بزرگ، خطابه‌های عمومی، مدیریت بحران‌ها یا حفظ توازن نیروها نبود. برای ایشان سیاست، در معنایی عمیق‌تر و به عنوان هنر نگه‌ داشتن نسبت میان آرمان و اداره صورت‌بندی شده بود؛ هنر حفظ‌ نسبت میان نیروی زنده انقلاب و دستگاه‌هایی که باید کشور را اداره کنند؛ یا به بیان دقیق‌تر به عنوان هنر حفظ‌ نسبت میان مردم و ساختار؛ قانون اساسی و جهت تاریخی نظام. به همین خاطر است که فکر می‌کنم میراث سیاسی آن شهید والامقام را می‌توانیم به عنوان پایمردی مجاهدانه در حرکت «از انقلاب تا نهاد» در نظر بگیریم. باید این مساله را در نظر بگیریم که این عنوان، فقط برای توصیف‌ یک دوره از حیات سیاسی ایران معاصر به کار نمی‌رود، بلکه تمهیدی مفهومی را برای شرح‌ مساله‌ای در اختیار ما قرار می‌دهد که رهبر شهید انقلاب اسلامی در مرکز آن ایستاده‌اند.

رهبری پس از عصر بنیان‌گذاری
می‌دانیم انقلاب‌ها با نهاد آغاز نمی‌شوند. هر انقلابی، در لحظه تولد خود، معمولاً علیه نهادهایی به راه می‌افتد که فرسوده شده‌اند؛ سازوکارهایی را به چالش می‌کشد که دیگر کار نمی‌کنند؛ زبان‌هایی را که از توانایی نمایندگی‌ مردم عاری شده‌اند کنار می‌گذارد و ترتیباتی را که به‌ جای سامان‌ دادن به زندگی، آن را بسته و از افق مشترک خالی کرده‌اند، کنار می‌گذارد. با این‌ حال امکان استمرار تأسیس انقلابی برای همیشه تاریخ وجود ندارد. شور انقلابی اگر صورت نهادی نیابد، یا به خاطره‌ای عاطفی تبدیل می‌شود یا در تصمیم‌های بی‌قاعده پراکنده می‌ماند یا به نام وفاداری به آرمان‌ها از اداره پایدار جامعه بازمی‌ماند.  آغاز دوران رهبری امام شهید انقلاب اسلامی با چنین نقطه‌ای از تاریخ انقلاب اسلامی ایران گره‌ خورد؛ دورانی که در آن زمانه بنیان‌گذاری سپری شده بود. در لحظه‌ای که بعد از بنیان‌گذاری صورت کلی نظام جدید به دست حضرت امام خمینی(ره) جمهوری اسلامی از توفان‌های نخستین عبور کرده و با مساله تازه‌ای مواجه شده بود؛ مساله‌ای که در همه انقلاب‌های بزرگ، دیر یا زود خود را نشان می‌دهد: چگونه می‌توان نیروی آغازین را بدون اینکه در پیچیدگی‌های بروکراسی خاموش شود یا بدون اینکه نهادها جهت تاریخی خود را از دست بدهند، به‌ قاعده، دوام و نهاد تبدیل کرد؟ این مساله‌ای اساسی بود که حضرت آیت‌الله‌لعظمی امام خامنه‌ای در آغاز دوران رهبری‌شان با آن مواجه بودند. در دوران تازه‌ای که جمهوری اسلامی ایران به آن پا گذاشته بود نمی‌شد به دقیقه تأسیس یا بنیان‌گذاری بازگشت؛ اساساً امکان تکرار آن دوران نیز وجود نداشت. به همین دلیل مساله ایشان، تثبیت رهبری در مقام نهادی درون قانون اساسی بود؛ نوعی از رهبری که نه به اداره مستقیم همه امور فروکاسته شود و نه از نهادهای رسمی کشور جدا بماند. از این‌ رو، برای فهم درست دوران رهبری معظم‌له، باید از تصویر ساده «فرمان از بالا» فاصله گرفت. مساله اصلی در این دوران، تنظیم رابطه میان رهبری و نهادها بود؛ رابطه‌ای که هم جهت می‌داد، هم مراقبت می‌کرد، هم حد می‌گذاشت و هم در لحظه‌های حساس، نسبت اجزای نظام را دوباره به آنها یادآور می‌شد. در این معنا، رهبری جایگزین نهادها نبود. رهبری، نقطه مراقبت از نسبت نهادها با جهت کلی انقلاب بود. دولت، مجلس، قوه قضائیه، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای‌ عالی امنیت ملی، نیروهای مسلح، دانشگاه، حوزه، رسانه، انتخابات و مردم، در نگاه امام شهید قطعات پراکنده یک ماشین اداری نبودند. هر کدام بخشی از هندسه‌ای سیاسی بودند که اگر نسبت خود را با کل از دست می‌دادند، یا در روزمرگی اداری فرومی‌رفتند یا به میدان کشمکش‌های کوتاه‌مدت جناحی تبدیل می‌شدند.

قدرت بی‌میانجی و خطر خودسری
برای اینکه بتوانیم فهم روشن‌تری از درک ایشان از سیاست به دست بیاوریم باید این نکته را یادآور شویم که برای ایشان اعمال قدرت مستلزم واسطه‌گری نهادی بود. در این معنا که چه در گفتار و چه در سیره عملی‌شان این مساله را جدی می‌گرفتند که قدرت نباید بدون میانجی‌گری نهادها اعمال شود. اگرچه ممکن است اینطور به نظر بیاید که اعمال قدرت بدون وساطت نهادهای میانجی در ظاهر سریع‌تر و مؤثرتر خواهد بود اما ایشان درک روشنی از این واقعیت داشتند که سیاست صرفاً به سرعت در تصمیم‌گیری محدود نمی‌شود، بلکه در معنای دقیق‌تر، عبارت از ساختن امکانی است که در آن تصمیم با مسؤولیت، قاعده، پاسخگویی و استمرار پیوند می‌خورد. قدرت اگر از نهاد عبور نکند، هرچند در لحظه نیرومند به نظر برسد، در بلندمدت نهادها را ضعیف کرده و جامعه را به انتظار دائم برای تصمیمی بیرون از سازوکارهای رسمی عادت می‌دهد. از این زاویه، باید اصرار رهبر شهید انقلاب اسلامی بر قانون اساسی، سیاست‌های کلی، تنظیم رابطه قوا، انتخابات، مجمع تشخیص، شوراهای عالی و نهادهای رسمی را جدی گرفت. برای ایشان اینها نام‌هایی ساده برای تشریفات اداری مربوط به اجرای تصمیمات فردی نبودند، بلکه به عنوان صورت‌هایی ظاهر می‌شدند که قدرت را وساطت می‌کردند. در این روایت از سیاست لازم است قدرت از جایی عبور کند، شکل بگیرد، زبان پیدا کند، به قانون و برنامه تبدیل شود و در میدان مسؤولیت عمومی قرار گیرد. اگر چنین نشود، سیاست فقیر می‌شود، حتی اگر ظاهر آن قاطع، پرحرارت و انقلابی بماند. درست در همین نقطه است که سیاست‌های کلی نظام اهمیت می‌یابد. سیاست‌های کلی را نباید فقط سندهایی رسمی و اداری دانست. در دوران رهبری حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، این سیاست‌ها یکی از مهم‌ترین ابزارهای تبدیل جهت انقلاب به زبان نهادی بودند. از راه آنها، رهبری، مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولت، مجلس و دیگر نهادها در یک زنجیره قرار می‌گرفتند: تشخیص مساله، تعیین جهت، قانون‌گذاری، اجرا، نظارت و بازبینی. به همین اعتبار است که می‌توانیم ادعا کنیم فهم معظم‌له از قدرت، فهمی ضدخودسرانه است؛ فهمی که بر اساس آن سیاست، تصمیمی مقطعی نیست که یک حاکم صاحب قدرت آن را اتخاذ می‌کند، بلکه کوششی برای بیرون آوردن کشور از روزمرگی بحران‌ها و گشودن امکان عمل‌ کردن نهادها در افقی بلندمدت‌تر است. در این روایت حتی تصمیمات قاطع نیز باید در نسبت با قانون، نهاد، مصلحت عمومی و جهت کلان نظام معنا پیدا کند. ایشان به‌خوبی آگاه بودند قدرت اگر فقط به اراده شخصی تکیه کند، دیر یا زود از خود سیاست فاصله می‌گیرد، چرا که سیاست زمانی آغاز می‌شود که قدرت از میانجی‌ها، یعنی از قانون، رأی عمومی، نهاد، مشورت، مسؤولیت، نظارت و برنامه عبور کند.این میراثی گرانبها برای تاریخ سیاسی ایران جدید است؛ میراثی که بیش از هر چیز، دورنمای مسیری را معلوم می‌کند که ما در ایران بعد از امام شهید انقلاب اسلامی باید در آن قدم بگذاریم.